1454

ENG2 791

Mohammad Fazeli

تحليل گفتمان انتقادي و سبك‌شناسي انتقادي در تعاملات كلاسي زبان انگليسي به‌عنوان زبان خارجي در ايران: بررسي روابط قدرت زباني، مشاركت كلاسي و توجه

كارشناسي ارشد

1405/05/31

116 ص .

محمد تقي شاه نظري درچه

نورالله زرين آبادي

انگليسي به‌عنوان زبان خارجي در ايران , توجة آگاهانه , تحليل گفتمان انتقادي , سبك‌شناسي انتقادي , گفتمان كلاس درس , مشاركت فعال

Classroom discourse in Iranian English as a Foreign Language (EFL) settings has frequently been described in terms of teacher-centered interaction, with learners afforded limited opportunities for extended participation. The discursive processes through which such interactional patterns are produced, an‎d their implications for learner engagement an‎d noticing, have nonetheless received limited empirical attention. This study examined how language–power relations are discursively constructed in Iranian EFL classrooms; teachers an‎d students perceive these relations; an‎d engagement an‎d noticing emerge in the course of classroom interaction. Adopting a qualitative discourse-analytic design, the study integrated Fairclough’s Critical Discourse Analysis (CDA) with Jeffries’ Critical Stylistics (CS) to examine spoken classroom data. Thirty classroom sessions across ten classrooms in a private language institute in Shahrood, Iran, were observed an‎d audio-recorded. These data were supplemented by semi-structured interviews with eight teachers an‎d eight students. Classroom transcripts were analyzed using coding frameworks derived from CDA, CS, engagement, an‎d noticing, while interview data were examined thematically an‎d triangulated with the observational evidence. The analysis revealed that teacher dominance was recurrent across turn-taking, topic control, an‎d eva‎luative practices, an‎d that this dominance was realized through specific stylistic choices, including high-obligation modality, exclusive pronoun use, an‎d the prioritization of teacher goals over student contributions. At the same time, the findings indicated variation according to proficiency level an‎d teacher experience. Engagement an‎d noticing were found to be shaped by these discourse conditions rather than operating independently of them. Inclusive pronoun use, elicitative feedback, positive labeling, an‎d contextualized presentation of linguistic form were associated with greater engagement an‎d more frequent evidence of noticing. The study offers two main contributions. First, it extends Critical Stylistics to spoken educational discourse an‎d demonstrates the analytical value of integrating CDA an‎d CS in classroom research. Second, it reconceptualizes engagement an‎d noticing as discourse-mediated processes, with implications for teacher education an‎d classroom practice in Iranian EFL contexts an‎d beyond.

گفتمان كلاس درس در محيط‌هاي آموزش زبان انگليسي به‌عنوان زبان خارجي در ايران غالباً به صورت تعامل معلم‌محور توصيف شده است؛ به گونه‌اي كه فرصت‌هاي محدودي براي مشاركت گستردة زبان‌آموزان فراهم مي‌شود. با اين حال، فرايندهاي گفتماني كه اين الگوهاي تعاملي از طريق آن‌ها شكل مي‌گيرند و نيز پيامدهاي آن‌ها براي مشاركت فعال و توجة آگاهانة زبان‌آموزان، كمتر مورد بررسي تجربي قرار گرفته است. پژوهش حاضر به چگونگي ساخت گفتماني روابط زبان و قدرت در كلاس‌هاي زبان انگليسي در ايران، ادراك معلمان و زبان‌آموزان از اين روابط، و چگونگي ظهور مشاركت فعال و توجة آگاهانه در جريان تعامل كلاسي پرداخته است. اين پژوهش با به‌كارگيري يك طرح كيفي مبتني بر تحليل گفتمان، تحليل گفتمان انتقادي فركلاف را با سبك‌شناسي انتقادي جفريز تلفيق كرده است تا داده‌هاي گفتاري كلاس درس را بررسي كند. سي جلسه كلاسي در ده كلاس در يك آموزشگاه خصوصي زبان در شاهرود، ايران، مشاهده و ضبط صوتي شد. اين داده‌ها با مصاحبه‌هاي نيمه‌ساختاريافته با هشت معلم و هشت زبان‌آموز تكميل گرديد. رونوشت‌هاي كلاسي با استفاده از چارچوب‌هاي كدگذاري برگرفته از تحليل گفتمان انتقادي، سبك‌شناسي انتقادي، مشاركت فعال و توجة آگاهانه تحليل شدند و داده‌هاي مصاحبه به روش موضوعي بررسي و با شواهد مشاهده‌اي مثلث‌سازي شدند. تحليل‌ها نشان داد كه غلبة معلم در نوبت‌گيري، كنترل موضوع و شيوه‌هاي ارزشيابي به طور مكرر مشاهده مي‌شود و اين غلبه از طريق انتخاب‌هاي سبكي خاصي از جمله وجهيت الزامي قوي، كاربرد ضماير انحصاري و اولويت‌دهي به اهداف معلم نسبت به مشاركت زبان‌آموزان تحقق مي‌يابد. در عين حال، يافته‌ها حاكي از وجود تنوع بر اساس سطح بسندگي زباني و تجربه معلم بودند. مشاركت فعال و توجة آگاهانه متأثر از اين شرايط گفتماني شكل مي‌گيرند و مستقل از آن‌ها عمل نمي‌كنند. كاربرد ضماير فراگير، بازخورد ترغيبي، برچسب‌زني مثبت و ارائة بافت‌مند نكات زباني با مشاركت بيشتر و شواهد فراوان‌تري از توجة آگاهانه همراه بودند. اين پژوهش دو دستاورد اصلي دارد. نخست، سبك‌شناسي انتقادي را به گفتمان آموزشي گفتاري گسترش مي‌دهد و ارزش تحليلي تلفيق تحليل گفتمان انتقادي و سبك‌شناسي انتقادي را در پژوهش‌هاي كلاس درس نشان مي‌دهد. دوم، مشاركت فعال و توجة آگاهانه را به‌عنوان فرايندهايي با ميانجي‌گري گفتماني بازمفهوم‌سازي مي‌كند كه براي تربيت معلم و عملكرد كلاسي در محيط‌هاي زبان انگليسي در ايران و فراتر از آن دلالت‌هاي كاربردي دارد.

محمد فاضلي

4031714027

آموزش زبان انگليسي

زبان و ادبيات انگليسي

167035

167036

5

167037

167038

167039

167040

167041

167042

167043

167044

167045

167046

Critical Discourse Analysis , Critical Stylistics , Classroom Discourse , Engagement , Noticing , Iranian EFL Interaction