مطالعه‌ي نقش ميانجي استحكام روانشناختي در رابطه‌ي بين ابعاد دلبستگي و قصد كار آفريني در دانشجويان

تبيين عوامل روان‌شناختي مؤثر بر شكل‌گيري قصد كارآفريني، به‌عنوان پيش‌بيني‌كنندة مهم رفتارهاي كارآفرينانه، از موضوعات مورد توجه پژوهش‌هاي معاصر است. با وجود مطالعات متعدد درباره نقش ويژگي‌هاي فردي، تعامل تجربه‌هاي تحولي اوليه و منابع روان‌شناختي در شكل‌گيري اين قصد همچنان نيازمند بررسي است. در اين ميان، الگوهاي دلبستگي، به‌عنوان عوامل مؤثر بر تنظيم هيجان و مواجهه با چالش‌ها، و استحكام روان‌شناختي، به‌عنوان ظرفيت حفظ پايداري و عملكرد مؤثر در شرايط فشار، مي‌توانند در شكل‌گيري قصد كارآفريني نقش داشته باشند. ازاين‌رو، پژوهش حاضر با هدف تبيين نقش ميانجي استحكام روان‌شناختي در رابطة بين ابعاد دلبستگي و قصد كارآفريني و نيز آزمون نقش تعديل‌گر جنسيت در مدل ساختاري انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف، بنيادي و از حيث روش، توصيفي_همبستگي مبتني بر مدل‌يابي معادلات ساختاري بود. جامعة آماري پژوهش را تمامي دانشجويان رشته‌هاي فني و مهندسي دانشگاه اصفهان در سال تحصيلي 1405–1404 تشكيل دادند كه از بين آنان، 345 نفر با استفاده از روش نمونه‌گيري تصادفي، با رعايت نسبت طبقات در جامعه، انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامة تجديدنظرشدة تجارب در روابط نزديك (ECR-R)، پرسشنامة استحكام روان‌شناختي (MTQ-48) و پرسشنامة قصد كارآفريني (EIQ) گردآوري و با بهره‌گيري از نرم‌افزارهاي SPSS نسخه 27 و AMOS نسخه 24، از طريق آمار توصيفي، ضريب همبستگي پيرسون، مدل‌يابي معادلات ساختاري، آزمون بوت‌استرپ و تحليل چندگروهي تحليل شدند. يافته‌ها نشان داد كه ابعاد دلبستگي ناايمن با استحكام روان‌شناختي و قصد كارآفريني رابطه‌اي منفي و معنادار، و استحكام روان‌شناختي با قصد كارآفريني رابطه‌اي مثبت و معنادار دارد (0٫01‎>p). نتايج مدل معادلات ساختاري نيز نشان داد كه استحكام روان‌شناختي در رابطة بين اضطراب دلبستگي و قصد كارآفريني نقش ميانجي كامل و در رابطه بين اجتناب دلبستگي و قصد كارآفريني نقش ميانجي نسبي داشت. همچنين، نتايج تحليل چندگروهي نشان داد كه نقش تعديل‌گر جنسيت مورد تأييد قرار نگرفت و ضرايب مسيرهاي ساختاري بين دانشجويان دختر و پسر تفاوت معناداري با يكديگر نداشتند. به‌طور كلي، يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهد كه استحكام روان‌شناختي مي‌تواند به‌عنوان سازوكاري تبييني در ارتباط ميان ابعاد دلبستگي و قصد كارآفريني نقش‌آفريني كند.

1405/07/21

همدم نوروزي

Attachment Anxiety; Attachment Avoidance; Entrepreneurial Intention; Mental Toughness; Structural Equation Modeling (SEM).

The Mediating Role of Mental Toughness in the Relationship Between Attachment Dimensions an‎d Entrepreneurial Intention Among University Students.

مشاوره

Explaining the psychological factors underlying entrepreneurial intention, as the closest an‎d most reliable predictor of entrepreneurial behavior, remains one of the major challenges in contemporary entrepreneurship research. Although numerous studies have examined the role of individual characteristics in the formation of entrepreneurial intention, the ways in which early developmental experiences an‎d psychological resources interact to explain individuals’ tendencies toward entrepreneurial activities remain insufficiently understood. In this regard, attachment patterns, as one of the fundamental developmental constructs influencing emotion regulation, perceptions of self an‎d others, an‎d ways of coping with challenging situations, an‎d mental toughness, as a capacity for maintaining stability, adaptability, an‎d effective functioning under pressure, may play an important role in the formation of entrepreneurial intention. Therefore, the present study aimed to investigate the mediating role of mental toughness in the relationship between attachment dimensions an‎d entrepreneurial intention an‎d to examine the moderating role of gender in the structural model. This fundamental study employed a descriptive-correlational design based on Structural Equation Modeling (SEM). The population consisted of all students majoring in technical an‎d engineering disciplines at the University of Isfahan during the 2025–2026 academic year. A total of 345 students were selec‎ted using ran‎dom sampling with proportional allocation across the population strata. Data were collected using the Revised Experiences in Close Relationships Scale (ECR-R), the Mental Toughness Questionnaire (MTQ-48), an‎d the Entrepreneurial Intention Questionnaire (EIQ), an‎d were analyzed using SPSS version 27 an‎d AMOS version 24 through descriptive statistics, Pearson’s correlation coefficient, Structural Equation Modeling, bootstrapping, an‎d multi-group analysis. The findings showed that insecure attachment dimensions were significantly an‎d negatively associated with mental toughness an‎d entrepreneurial intention, whereas mental toughness was significantly an‎d positively associated with entrepreneurial intention (p <‎ .01). The results of the Structural Equation Modeling indicated that mental toughness fully mediated the relationship between attachment anxiety an‎d entrepreneurial intention an‎d partially mediated the relationship between attachment avoidance an‎d entrepreneurial intention. Furthermore, the results of the multi-group analysis indicated that the moderating role of gender was not supported, an‎d the structural path coefficients did not differ significantly between female an‎d male students. Overall, the findings suggest that mental toughness may serve as an explanatory mechanism in the relationship between attachment dimensions an‎d entrepreneurial intention.

5

171580