26144

FRE2 379

كارشناسي ارشد

مترجمي زبان فرانسه

زبانهاي خارجي

1404.12.26

76 ص.

اكرم آيتي نجف آبادي

كاميار عبدالتاجديني

زبان‌شناسيِ ترجمه، نمودهاي زباني، ذهنيت، ديدگاه، تغيير گفتاري

چكيده انتقال ذهنيت در ترجمه، به دليل پيچيدگي‌هاي ذاتي آن، يكي از چالش‌هاي اساسي مترجم به شمار مي‌رود؛ مطالعه‌ي آن نيز براي پژوهشگر چنين است، زيرا ممكن است آن را مغرضانه تفسير كند. در اين پژوهش كوشيده‌ايم، با درنظرداشت نمودهاي زباني، انتقال ديدگاه‌ها را از متن مبدا به نسخه ترجمه‌شده آن بررسي كنيم. هدف ما اين بود كه با رويكردي گفتارشناختي، ديدگاه‌هاي اتخاذشده را، آن‌گونه كه در دو متن نمود مي‌يابند، تبيين كنيم. ازاين‌رو، بخش‌هايي از متن فرانسوي و فارسيِ «مسخ» (كافكا، 1938؛ 1965) را، بر اساس چارچوب نظري آلن راباتل (2017)، با يكديگر مقايسه كرديم. انتخابِ رويكردِ متن‌به‌متن، ما را از دشواريِ مقايسه با متن اصلي آلماني مصون داشت، زيرا مترجم، متن فرانسويِ ويالات را به‌عنوان متن مرجع مورد استفاده قرار داده بود. اين مقايسه به ما امكان داد تا تفاوت هايي را مشاهده كنيم؛ از جمله حذفِ وجه‌نماهاي فرضي، جايگزينيِ گفتمان غيرمستقيم آزاد با افعال شناختي و افزودنِ گزاره‌هاي پيش‌بينانه، كه بازنمود ذهنيت را در متن ترجمه‌شده تغيير داده‌اند. يافته‌هاي پژوهش همچنين نشان مي‌دهد كه متن فرانسوي، با بهره‌گيري از فرايند فروگفته پردازي، خواننده را به درون ذهن شخصيت‌ها راه مي‌دهد؛ در مقابل، متن فارسي با تبديل احساسات و ادراكات شخصيت‌ها به گفتمان ِگزارش‌شده، از ميزان نفوذ به جهان ذهني آنان مي‌كاهد و روايت را بيشتر از صافي يك ناظر بيروني عرضه مي‌كند. اين برون ايستادگي، حاصل بازگفته پردازي توضيحي است كه مترجم، از طريق آن، به تفاوت‌هاي موجود ميان گفتمان غيرمستقيم آزاد در زبان‌هاي فرانسوي و فارسي پاسخ داده است.

linguistique de la traduction, faits de langue, subjectivité, point de vue, écart énonciatif

Analyse de la représentation de la subjectivité dans la traduction de La Métamorphose de Franz Kafka par Sâdeq Hedâyat selon la théorie du point de vue de Rabatel

زبان و ادبيات فرانسه و روسي

Résumé De par sa complexité, la transmission de la subjectivité s’avère une tâche délicate pour le traducteur. Son étude l’est ainsi pour le chercheur qui risque de recourir à une interprétation subjective. À partir des faits de langue, nous nous sommes attachés à étudier le transfert de la subjectivité du texte source vers sa version traduite. L’objectif a été de rendre compte, par une approche énonciative, des points de vue adoptés tels qu’ils sont représentés dans les deux textes. En nous appuyant sur le cadre théorique développé par Rabatel (2017), nous avons comparé des extraits français et persans de « La Métamorphose » (Kafka, 1938, 1965). Le choix d’une confrontation directe entre le texte français et sa traduction persane nous a prémunis contre la peine d’une comparaison avec l’original allemand puisque le traducteur a travaillé sur le texte français de Vialatte comme référent. Cette comparaison nous a fait observer plusieurs écarts, tels que l’effacement des modalisateurs hypothétiques, le remplacement du discours indirect libre par des verbes de cognition et l’ajout de propositions prédicatives, qui ont modifié la représentation de la subjectivité dans le texte traduit. Les résultats montrent que les extraits français privilégient la sous-énonciation et l’immersion dans la conscience des personnages, tandis que les extraits persans transforment leurs sentiments en objets de discours rapportés, moins immersifs et plus explicitement pris en charge par un narrateur distant. Cette distanciation relève d’une ré-énonciation par laquelle le traducteur répond aux différences entre le discours indirect libre en français et en persan.

3

168227