• شماره ركورد
    26122
  • شماره راهنما
    COM2 727
  • عنوان

    ‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ‬‫ﯾﮏ ‬‫ﻣﺪل‬ ‫زﺑﺎﻧﯽ‬ ‫ﭘ‬ﺰﺷﮑﯽ‬ ‫ﻣﺒﺘﻨﯽ‬ ‫ﺑﺮ‬ ‫اﺳﺘﺪﻻل در زبان فارسي

  • مقطع تحصيلي
    كارشناسي ارشد
  • رشته تحصيلي
    مهندسي كامپيوتر- هوش مصنوعي و رباتيك
  • دانشكده
    مهندسي كامپيوتر
  • تاريخ دفاع
    1404/11/21
  • صفحه شمار
    116
  • استاد راهنما
    حميدرضا برادران كاشاني
  • كليدواژه فارسي
    هوش مصنوعي در پزشكي , مدل هاي زباني فارسي , مدل هاي زباني پزشكي , پردازش زبان هاي طبيعي , توانايي استدلال هوش مصنوعي
  • چكيده فارسي
    استفاده از هوش مصنوعي در پاسخگويي به سوالات پزشكي به عنوان يكي از حوزه‌هاي نوظهور و مهم در فناوري و بهداشت، در سال‌هاي اخير توجه زيادي را به خود جلب كرده است. در حالي كه تحقيقات گسترده‌اي در اين زمينه به زبان انگليسي منتشر شده، در زمان آغاز اين پايان‌نامه، حوزه زبان فارسي خالي از پژوهش بود. در فاز نخست اين تحقيق، يك پيكره پزشكي شامل نود ميليون توكن و مجموعه داده‌اي متشكل از بيست هزار پرسش و پاسخ پزشكي كه توسط پزشكان پاسخ داده شده، از مجلات و تالارهاي پرسش و پاسخ آنلاين جمع‌آوري شد. با استفاده از بخشي از اين داده‌ها، مدل پايه «آيا اكسپنس» آموزش داده شد و مدل جديدي به نام «گائوكرنا وي» معرفي گرديد كه موفق به كسب 2.67 درصد عملكرد بهتر نسبت به مدل پايه خود بر روي مجموعه داده MMLU پزشكي ترجمه شده به زبان فارسي شد. در فاز دوم، با توجه به اينكه پزشكي به شدت وابسته به استدلال و تحليل‌هاي منطقي است، يك مدل جديد مبتني بر زنجيره‌اي از افكار و استدلال‌هاي منطقي طراحي شد تا دقت و كارايي آن را به طور قابل توجهي افزايش دهد. براي اين منظور، دو چهارچوب جديد بر اساس يادگيري تقويتي با بازخورد هوش مصنوعي معرفي شد تا قابليت دليل‌آوري مدل پايه يعني آيا اكسپنس را از طريق بهينه‌سازي مستقيم ترجيحات بهبود بخشد. نتيجه اين بهبود، مدل «گائوكرنا آر» بود كه با وجود آموزش بر روي تعداد توكن‌هاي بسيار كمتر نسبت به گائوكرنا وي، موفق به كسب 6.34 درصد عملكرد بهتر نسبت به مدل پايه خود بر روي همان مجموعه داده MMLU پزشكي ترجمه شده به زبان فارسي شد كه اين ميزان بهبود نشان‌دهنده اهميت استدلال در حوزه پزشكي است.
  • كليدواژه لاتين
    Artificial Intelligence in medicine , Persian language models , Medical language models , Natural language processing , Artificial Intelligence reasoning
  • عنوان لاتين
    Artificial Intelligence in medicine,Persian language models,Medical language models,Natural language processing,Artificial Intelligence reasoning
  • گروه آموزشي
    مهندسي هوش مصنوعي
  • چكيده لاتين
    The use of artificial intelligence in answering medical questions has attracted significant attention in recent years as an emerging an‎d important area in technology an‎d healthcare. While extensive research in this field has been published in English, at the time this thesis began, the Persian language domain was lacking in research. In the first phase of this study, a medical corpus consisting of ninety million tokens an‎d a dataset comprising twenty thousan‎d medical questions an‎d answers provided by physicians was collected from journals an‎d online QA forums. Using part of this data, the base model "Aya-Expanse" was trained, an‎d a new model named "Gaokerena-V" was introduced, which achieved 2.67% better performance compared to its base model on the MMLU medical dataset translated into Persian; in the second phase, considering that medicine is heavily reliant on reasoning an‎d logical analysis, a new model based on a chain of thoughts an‎d logical reasoning was designed to significantly enhance its accuracy an‎d efficiency. For this purpose, two new frameworks based on reinforcement learning with AI feedback were introduced to improve the reasoning capabilities of the base model, Aya-Expanse, through direct optimization of preferences. The result of this improvement was the "Gaokerena-R" model, which, despite being trained on a significantly smaller number of tokens compared to Gaokerena-V, achieved 6.34% better performance than its base model on the same MMLU medical dataset translated into Persian. This level of improvement highlights the importance of reasoning in the field of medicine.
  • تعداد فصل ها
    7
  • فهرست مطالب pdf
    167681
  • نويسنده

    قصابي، مهرداد