شماره ركورد
26019
شماره راهنما
GEOL3 100
عنوان
زمين شناسي و ژنز كانسار آهن شيزن و ارتباط آن با متالوژني بخش شرقي كمربند ولكانو-پلوتونيك خواف-كاشمر- بردسكن
مقطع تحصيلي
دكتري
رشته تحصيلي
علوم زمين- زمين شناسي اقتصادي
دانشكده
علوم
تاريخ دفاع
1404/12/27
صفحه شمار
283 ص.
استاد راهنما
هاشم باقري
استاد مشاور
عليرضا نديمي شهركي
كليدواژه فارسي
اسكارن , شيزن , سنگان , كاني¬سازي آهن , ژنز , دگرگوني , ايران
چكيده فارسي
كانسار آهن شيزن در حاشيه شرقي كمربند ولكانو- پلوتونيك خواف-كاشمر-بردسكن و در شمال گسل درونه قرار گرفته است. قديمي¬ترين واحد سنگي منطقه، سازند پشته با سن نئوپروتروزوئيك است كه از دو بخش آواري (كلريت شيست، اسليت و كوارتزيت) و كربناتي (سنگ آهگ و دولوميت) تشكيل شده است. توده گرانيتوئيديG1، با سن ترياس و طيف تركيبي بيوتيت مونزوديريت، هورنبلند بيوتيت ديوريت و بيوتيت گرانيت، درون واحدهاي قديمي نفوذ كرده است. اين توده از نوع I-Type است و با سرشت متاآلومينوس وابسته به سري ماگمايي شوشونيتي تا كالك¬آلكالن پتاسيم بالا، در ارتباط با فرورانش پالئوتتيس مي¬باشد كه مي¬توان آن را معادل گرانيت¬ مشهد دانست. در ائوسن مياني توده نفوذي G2 با تركيب گرانيت و آلكاليگرانيت درون سنگ¬هاي قديمي نفوذ كرده است. اين سنگ¬ها داراي سرشت متاآلومينوس تا پرآلومينوس ضعيف و وابسته به سري كالكآلكالن پتاسيم بالا هستند. اين توده در اثر فرورانش پوسته اقيانوسي نئوتتيس سبزوار زير بلوك لوت، تحت فرايند ضخيم¬شدگي پوسته در محل برخورد، تورق ليتوسفر (Delamination) و صعود آستنوسفر تشكيل شده¬ است. گرانيت G2 از نوع I-Type تفريق يافته تا A2 مي¬باشد كه محيط پس¬برخوردي (Post-Collision) را نشان مي¬دهند.
كاني¬سازي منطقه شيزن شامل: دو فاز اسكارني (آهن) و هيدروترمال (نيكل-اورانيوم) مي¬باشد. فاز اسكارني با نفوذ گرانيت G2 درون سنگهاي كربناتي سازند پشته، در دماي بالا آغاز مي¬گردد و روندي كاهشي را از نظر دما و افزايشي از نظر اسيديته سيال (كاهش pH)، از مرحله ايزوكميكال تا مرحله سوپرژن دنبال مي¬كند. در مرحله ايزوكميكال دما بالاتر از 450 درجه سانتيگراد و سيالات تقريباً غيرفعال يا خشك بوده است. اين مرحله عمدتا همراه با تبلور مجدد كلسيت و تشكيل هورنفلس¬ها مي¬باشد. با آزادسازي سيالات ماگمايي اكسيدان غني از Fe، Si، Ca و ... در مرحله دگرگوني پيش¬رونده (Prograde Stage)، در اعماق حدود 1000 متري و فشار 100 تا 150 بار، دماي سيال 350 تا 400 درجه سانتيگراد و شوري 25 تا 30 درصد وزني NaCl با چگالي0.9 گرم بر سانتيمتر مكعب بوده است. فعاليت گسل¬هاي اصلي منطقه (نسل اول) در اين مرحله، در راستاي شمالغرب- جنوبشرق تا شرقي- غربي با مكانيزم حركتي غالب نرمال با موئلفه امتداد لغز، باعث جابجايي عمودي بلوك¬ها و تشكيل هورست و گرابن¬ها در منطقه شده است. واكنش سيالات با سنگ ميزبان كربناته منجر به متاسوماتيسم شديد و تشكيل كاني گارنت نوع آندراديت و در ادامه با كاهش اندك fO2، پيروكسن نوع هدنبرگيت و مقدار كمتر گارنت نوع گروسولار، همراه مگنتيت شده است. بخش عمده كاني¬سازي آهن در اين مرحله شكل گرفته است. تغيير رژيم تكتونيكي و عملكرد گسل¬هاي برشي- كششي نسل دوم با راستاي شمال¬شرق- جنوب¬غرب تا شمالي- جنوبي و مكانيزم حركتي نرمال، باعث نفوذ سيالات متئوريك درون سيستم كاني¬سازي شده است. سيال منشاء گرفته از ماگما، پس از عبور از سنگ ميزبان دگرگوني در مرحله پس¬رونده (Retrograde Stage)، در اعماق حدود 300 متري و فشار كمتر از 50 بار، با سيالات متئوريك، اختلاط پيدا كرده و دما و شوري آن تا 140-250 درجه سانتيگراد و شوري 15 تا 20 درصد وزني NaCl كاهش پيدا كرده است. در ابتداي اين مرحله كانيهاي اپيدوت و كلريت و به مقدار كمتر مگنتيت (ريزبلور) متبلور شده است. در ادامه افزايش اندك fS2 و ايجاد سيالات سولفيدي- كلرايدي و همچنين اسيديته نسبتاً بالا(pH≈ 4.5) ، منجر به تحرك فلزات و ته¬نشست اندك سولفيدهاي مس، سرب و روي شده است. در اين مرحله مگنتيت¬ها،¬¬ مارتيتي¬شده و تا حدودي به هماتيت تبديل شده¬¬اند. پس از اتمام كاني¬سازي آهن در منطقه شيزن، نفوذ ماگماي مافيك درون بخش كربناتي ميزبان در غرب شيزن (بعد از ائوسن) و فعاليت مجدد سيستم گسلي نسل دوم، باعث فعال شدن سيستم هيدروترمال جديد شده است. در اين مرحله احتمالا تزريق عناصر Ni و Co از ماگماي مافيك و U از ريوليت¬هاي پرتوزا مجاور، باعث تشكيل رگه پلي¬متال نيكل-اورانيوم (احتمالا كانيسازي هيدروترمال– ماگمايي پنجعنصري چندمرحلهاي)، در راستاي گسلي جديد و قطع كاني¬سازي فاز قبلي شده است. در نهايت در مرحله سوپرژن با افزايش fO2، كانيهاي اكسيدي ثانويه مانند هماتيت، گوتيت، مالاكيت و آرسنات¬ها تشكيل شده¬اند.
تاريخ نمايه سازي
1405/05/07
نام نمايه ساز
محبوبه ربيعي
كليدواژه لاتين
Skarn , Shizan , Sangan , Iron Mineralization , Genesis , Metamorphic , Iran
عنوان لاتين
Geology and genesis of Shizan iron deposit and its relationship with the Metallogeny of the eastern part of the Khaf-Kashmar-Bardaskan volcano-plutonic belt
گروه آموزشي
زمين شناسي
چكيده لاتين
The Shizen iron deposit is situated along the eastern margin of the Khaf–Kashmar–Bardaskan volcano plutonic belt, to the north of the Doruneh Fault. The oldest lithostratigraphic unit exposed in the area corresponds to the Poshteh Formation of Neoproterozoic age. This formation is composed of two distinct sequences: a clastic assemblage consisting of chlorite schist, slate, and quartzite, and a carbonate assemblage including limestone and dolomite. The G1 granitoid pluton, of Triassic age, intrudes the older rock units and exhibits a compositional range from biotite monzodiorite and hornblende–biotite diorite to biotite granite. This intrusion is classified as an I type granitoid with a metaluminous affinity, belonging to the high K shoshonitic to calc alkaline magmatic series related to the Paleotethys subduction system. Based on its geochemical and petrological characteristics, the G1 pluton can be correlated with the Mashhad Granite. During the Middle Eocene, a younger intrusive phase, designated as G2, consisting predominantly of granite and alkali granite, was emplaced into the pre existing rock units. The G2 granitoids display metaluminous to weakly peraluminous geochemical features, consistent with the high K calc alkaline magmatic series. This intrusion was formed in response to the subduction of the Sabzevar branch of the Neotethyan oceanic crust beneath the Lut Block, leading to pronounced crustal thickening, lithospheric delamination, and subsequent asthenospheric upwelling at the collisional zone. Petrogenetically, the G2 granitoids evolve from differentiated I type to A2 type granites, signifying formation within a post collisional tectonic regime.
تعداد فصل ها
8
استاد مشاور خارج از دانشگاه
جواد مهدي پور قاضي
فهرست مطالب pdf
163612
نويسنده