شماره ركورد
25982
شماره راهنما
THE2 595
عنوان
نقد ديدگاههاي تفسيري نصر حامد ابوزيد در كتاب (دوائرالخوف: قراءة في خطاب المرأة) بر اساس قواعد تفسيري مشترك شيعه و اهل سنت
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
رشته تحصيلي
تفسير و علوم قرآني
دانشكده
ادبيات و علوم انساني
تاريخ دفاع
دي ماه 1404
صفحه شمار
122 ص.
استاد راهنما
علي بنائيان اصفهاني
استاد مشاور
زهرا كلباسي
كليدواژه فارسي
نصر حامد ابوزيد , دوائرالخوف , قواعد تفسيري , قواميت , چندهمسري , حجاب , ارث , شهادت
چكيده فارسي
نصر حامد ابوزيد از متفكران برجستۀ نوانديش در حوزۀ مطالعات قرآني است كه با بهرهگيري از رويكردهاي زبانشناختي، هرمنوتيكي و گفتماني، فهم قرآن را امري تاريخي، اجتماعي و انساني تلقي ميكند. وي با تأكيد بر تمايز ميان «نص قرآن» و «فهم بشري از نص»، بر اين باور است كه تفاسير رايج قرآن در بستر شرايط فرهنگي، اجتماعي و ساختارهاي قدرت شكل گرفتهاند و در حوزۀ زنان، به تثبيت برخي خوانشهاي مردسالارانه انجاميدهاند. ابوزيد در آثار خود بهويژه كتاب دوائرالخوف، درصدد بازخواني انتقادي اين تفاسير و ايجاد گفتوگويي نو ميان متن مقدس، انسان معاصر و ميراث تفسيري است.
پژوهش حاضر با هدف بررسي انتقادي رويكرد تفسيري نصر حامد ابوزيد در كتاب دوائرالخوف و سنجش ميزان انطباق آن با قواعد مشترك تفسيري ميان شيعه و اهلسنت انجام شده است. مسئلۀ اصلي پژوهش آن است كه روشن سازد آيا خوانش ابوزيد از آيات مرتبط با زنان، از جمله آيات قواميت، چندهمسري، حجاب، ارث و شهادت ، در چارچوب ضوابط روشمند تفسير اسلامي قرار ميگيرد يا بيشتر متأثر از مباني هرمنوتيكي، گفتماني و انسانگرايانه است. بدين منظور، پس از تبيين مباني فكري ابوزيد، محتواي كتاب با استفاده از روش تحليل محتواي كيفي و رويكرد مقايسهاي و بر اساس معيارهايي چون توجه به سياق، اصالت لغت و استناد به سنت، مورد ارزيابي قرار گرفته است.
يافتههاي پژوهش نشان ميدهد كه اگرچه ابوزيد با رويكردي نوگرا و انتقادي به بازخواني گفتمان ديني پيرامون زن ميپردازد؛ اما در بسياري موارد از ضوابط معتبر تفسيري فاصله گرفته و تأويلهاي وي غالباً بر پيشفرضهاي تاريخي و گفتماني استوار است. ازاينرو، خوانش او بيش از آنكه تفسيري مبتني بر سنت اسلامي باشد؛ در قالب خوانشي اجتماعي–گفتماني قابل تحليل است.
تاريخ نمايه سازي
1405/04/28
نام نمايه ساز
محبوبه ربيعي
كليدواژه لاتين
Inheritance , Polygamy , Hijab , Circles of Fear , Interpretive Rules , Nasr Hamed Abu Zayd
عنوان لاتين
Criticism of Nasr Hamed Abu Zaidʹs Interpretive Views in the book (Dawair al-Khouf: Reading in the Address of Women) Based on the Common Interpretation Rules of Shia and Sunnis
گروه آموزشي
علوم قرآن و حديث
چكيده لاتين
This study critically examines Nasr Hamid Abu Zayd’s interpretive approach to Qur’anic verses related to women as presented in his book Dawa’ir al-Khawf (Circles of Fear). Employing a comparative-analytical methodology, the research evaluates the extent to which Abu Zayd’s hermeneutical, linguistic, and discourse-oriented readings align with the shared exegetical principles of Sunni and Shi‘a traditions-principles such as attention to context, reliance on linguistic evidence, consideration of historical circumstances of revelation, interpretation of the Qur’an through the Qur’an, and adherence to sound prophetic traditions.
The findings indicate that although Abu Zayd offers valuable critiques of patriarchal or overly literalist readings and opens new horizons for reflecting on gender issues in Islamic thought, his methodology often departs from established exegetical norms. His interpretations of verses regarding qiwāmah, polygyny, inheritance, and hijab are primarily driven by modern humanistic presuppositions rather than classical interpretive foundations. Consequently, while his approach contributes to contemporary debates on women’s rights and Qur’anic hermeneutics, it requires substantial methodological refinement to be considered compatible with traditional Islamic exegesis.
Overall, this research highlights the necessity of fostering constructive dialogue between classical Qur’anic scholarship and modern reformist approaches in order to produce balanced, methodologically sound, and socially responsive understandings of the Quran.
تعداد فصل ها
6
فهرست مطالب pdf
162317
نويسنده