• شماره ركورد
    25982
  • شماره راهنما
    THE2 595
  • عنوان

    نقد ديدگاه‌هاي تفسيري نصر حامد ابوزيد در كتاب (دوائرالخوف: قراءة في خطاب المرأة) بر اساس قواعد تفسيري مشترك شيعه و اهل سنت

  • مقطع تحصيلي
    كارشناسي ارشد
  • رشته تحصيلي
    تفسير و علوم قرآني
  • دانشكده
    ادبيات و علوم انساني
  • تاريخ دفاع
    دي ماه 1404
  • صفحه شمار
    122 ص.
  • استاد راهنما
    علي بنائيان اصفهاني
  • استاد مشاور
    زهرا كلباسي
  • كليدواژه فارسي
    نصر حامد ابوزيد , دوائرالخوف , قواعد تفسيري , قواميت , چندهمسري , حجاب , ارث , شهادت
  • چكيده فارسي
    نصر حامد ابوزيد از متفكران برجستۀ نوانديش در حوزۀ مطالعات قرآني است كه با بهره‌گيري از رويكردهاي زبان‌شناختي، هرمنوتيكي و گفتماني، فهم قرآن را امري تاريخي، اجتماعي و انساني تلقي مي‌كند. وي با تأكيد بر تمايز ميان «نص قرآن» و «فهم بشري از نص»، بر اين باور است كه تفاسير رايج قرآن در بستر شرايط فرهنگي، اجتماعي و ساختارهاي قدرت شكل گرفته‌اند و در حوزۀ زنان، به تثبيت برخي خوانش‌هاي مردسالارانه انجاميده‌اند. ابوزيد در آثار خود به‌ويژه كتاب دوائرالخوف، درصدد بازخواني انتقادي اين تفاسير و ايجاد گفت‌وگويي نو ميان متن مقدس، انسان معاصر و ميراث تفسيري است. پژوهش حاضر با هدف بررسي انتقادي رويكرد تفسيري نصر حامد ابوزيد در كتاب دوائرالخوف و سنجش ميزان انطباق آن با قواعد مشترك تفسيري ميان شيعه و اهل‌سنت انجام شده است. مسئلۀ اصلي پژوهش آن است كه روشن سازد آيا خوانش ابوزيد از آيات مرتبط با زنان، از جمله آيات قواميت، چندهمسري، حجاب، ارث و شهادت ، در چارچوب ضوابط روشمند تفسير اسلامي قرار مي‌گيرد يا بيشتر متأثر از مباني هرمنوتيكي، گفتماني و انسان‌گرايانه است. بدين منظور، پس از تبيين مباني فكري ابوزيد، محتواي كتاب با استفاده از روش تحليل محتواي كيفي و رويكرد مقايسه‌اي و بر اساس معيارهايي چون توجه به سياق، اصالت لغت و استناد به سنت، مورد ارزيابي قرار گرفته است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه اگرچه ابوزيد با رويكردي نوگرا و انتقادي به بازخواني گفتمان ديني پيرامون زن مي‌پردازد؛ اما در بسياري موارد از ضوابط معتبر تفسيري فاصله گرفته و تأويل‌هاي وي غالباً بر پيش‌فرض‌هاي تاريخي و گفتماني استوار است. ازاين‌رو، خوانش او بيش از آنكه تفسيري مبتني بر سنت اسلامي باشد؛ در قالب خوانشي اجتماعي–گفتماني قابل تحليل است.
  • تاريخ نمايه سازي
    1405/04/28
  • نام نمايه ساز
    محبوبه ربيعي
  • كليدواژه لاتين
    Inheritance , Polygamy , Hijab , Circles of Fear , Interpretive Rules , Nasr Hamed Abu Zayd
  • عنوان لاتين
    Criticism of Nasr Hamed Abu Zaidʹs Interpretive Views in the book (Dawair al-Khouf: Reading in the Address of Women) Based on the Common Interpretation Rules of Shia an‎d Sunnis
  • گروه آموزشي
    علوم قرآن و حديث
  • چكيده لاتين
    This study critically examines Nasr Hamid Abu Zayd’s interpretive approach to Qur’anic verses related to women as presented in his book Dawa’ir al-Khawf (Circles of Fear). Employing a comparative-analytical methodology, the research eva‎luates the extent to which Abu Zayd’s hermeneutical, linguistic, an‎d discourse-o‎riented readings align with the shared exegetical principles of Sunni an‎d Shi‘a traditions-principles such as attention to context, reliance on linguistic evidence, consideration of histo‎rical circumstances of revelation, interpretation of the Qur’an through the Qur’an, an‎d adherence to sound prophetic traditions. The findings indicate that although Abu Zayd offers valuable critiques of patriarchal o‎r overly literalist readings an‎d opens new ho‎rizons fo‎r reflecting on gender issues in Islamic thought, his methodology often departs from established exegetical no‎rms. His interpretations of verses regarding qiwāmah, polygyny, inheritance, an‎d hijab are primarily driven by modern humanistic presuppositions rather than classical interpretive foundations. Consequently, while his approach contributes to contempo‎rary debates on women’s rights an‎d Qur’anic hermeneutics, it requires substantial methodological refinement to be considered compatible with traditional Islamic exegesis. Overall, this research highlights the necessity of fostering constructive dialogue between classical Qur’anic scholarship an‎d modern refo‎rmist approaches in o‎rder to produce balanced, methodologically sound, an‎d socially responsive understan‎dings of the Quran.
  • تعداد فصل ها
    6
  • فهرست مطالب pdf
    162317
  • نويسنده

    مرداني، الهه