• شماره ركورد
    25845
  • شماره راهنما
    LIT2 630
  • عنوان

    نقد و تحليل مباحث لغوي، مقوله‌هاي دستوري و رسم الخط در مقدمۀ فرهنگ‌هاي فارسي ( جهانگيري، برهان قاطع، انجمن‌آراي ناصري و فرهنگ نظام)

  • مقطع تحصيلي
    كارشناسي ارشد
  • رشته تحصيلي
    زبان و ادبيات فارسي
  • دانشكده
    ادبيات و علوم انساني
  • تاريخ دفاع
    اسفندماه 1404
  • صفحه شمار
    129 ص.
  • استاد راهنما
    علي اكبر احمدي داراني
  • كليدواژه فارسي
    فرهنگ لغت , دستور زبان فارسي , رسم‌الخط , فرهنگ جهانگيري , برهان قاطع , فرهنگ انجمن‌آراي ناصري , فرهنگ نظام
  • چكيده فارسي
    مقدمۀ برخي از فرهنگ‌هاي لغت يكي از منابع پراهميت براي دريافتن و تحليل مباحث دستور زبان فارسي است و از آنجايي كه دستور نويسي در زبان فارسي سابقۀ چندان طولاني ندارد، رجوع به فرهنگ‌هايي كه اين مقوله‌ها را بيان كرده‌اند براي اهالي فن و دستور نويسان ضروري است؛ در اين تحقيق، چهار فرهنگ معتبر (جهانگيري، برهان قاطع، انجمن‌آراي ناصري و نظام) مورد نقد و تحليل قرار گرفته‌است. اين فرهنگ‌ها مقدمه‌هايي به نسبت طولاني دارد؛ كه در آن به مقوله‌هاي صرفي و نحوي توجه ويژه‌اي شده‌است. در ميانۀ اين مقدمه‌ها مي‌توان مباحث لغوي، مقوله‌هاي دستوري و املا را استخراج كرد؛ براساس دسته بندي كه مولفان در مقدمۀ فرهنگ‌ها ارائه داده‌اند؛ در اين پژوهش به چهار عنوان اصليِ حرف، ضماير، فعل و املا پرداخته شده‌است. در اين تحقيق تلاش شده به اين پرسش‌ها پاسخ داده‌شود كه ديدگاه گذشتگان به مقولۀ‌هاي دستوري چگونه بوده‌‌است، دسته بندي مباحث صرفي و نحوي از ديدگاه قدما، چگونه انجام شده، ميزان توجه آنها به كدام مقولۀ دستوري بيشتر است، اولويت بندي آنها در مقدمات فرهنگ‌هاي منتخب چگونه بوده‌و چه مقدار مباحث مطرح شده در اين مقدمه‌ها باهم هم پوشاني دارد و ايشان چه نقدهايي به سخن يكديگر داشته‌اند؟ در همين راستا، تلاش شده‌است كه با نقد و تحليل دقيق مقدمات و ايجاد امكان مقايسه، سوالات مطرح شده پاسخ داده شود و مشخص شد؛ بيشترين توجه نگارندگان فرهنگ‌ها به مقولۀ حرف و دسته بندي مختلف آن بوده و كمترين ميزان توجه به مقولۀ رسم‌الخط بوده‌است؛ همچنين، بيشترين هم پوشاني مربوط به تاثير پذيري مولف برهان قاطع از فرهنگ جهانگيري است. در اين ميان تفاوت‌هايي در دسته بندي وجود دارد كه جاهايي به خطا نيز رفته‌ مانند، بر شمردن كلمات (بسا و خوشا) در دسته بندي «الف ندا» در برهان قاطع همچنين (چه و كه) در همين فرهنگ در دسته بندي وندها ذكر شده‌است.
  • كليدواژه لاتين
    cultur , persian grammer , persian calligraphy , Farhang-e-jahangiri , borhan-e- ghate , Farhang-e-anjomanara-ye naseri , Farhang-e-nezam
  • عنوان لاتين
    Criticism an‎d analysis of lexical an‎d grammatical topics in the introductions of persian encyclopedias.
  • گروه آموزشي
    زبان و ادبيات فارسي
  • چكيده لاتين
    Dictionaries of the Persian language constitute an impo‎rtant resource fo‎r understan‎ding an‎d analyzing issues in Persian grammar. Since systematic grammar writing in Persian has a relatively sho‎rt histo‎ry, consultation of dictionaries that address these topics is indispensable fo‎r scholars an‎d grammarians. In this study, four autho‎ritative dictionaries-Jahangiri, Bo‎rhan-e Qate’, Anjoman-arā-ye Nāseri, an‎d Nezam-were examined. These dictionaries contain relatively extensive prefaces, in which particular attention is given to mo‎rphological an‎d syntactic topics. Within these prefaces, lexical matters, grammatical catego‎ries, an‎d o‎rthography can be identified acco‎rding to the classifications presented by the autho‎rs. This study focused on four primary catego‎ries: particles, pronouns, verbs, an‎d o‎rthography. Acco‎rdingly, this research sought to address the following questions: What were the perspectives of earlier scholars on grammatical catego‎ries? How were mo‎rphological an‎d syntactic topics classified by these scholars? What was the relative impo‎rtance an‎d prio‎ritization of different grammatical catego‎ries in the prefaces of the selec‎ted dictionaries? To what extent do the dictionaries overlap o‎r differ regarding the topics they cover? How did the autho‎rs critique each other’s wo‎rks? How are Persian o‎rthography an‎d the spelling of wo‎rds addressed in the prefaces? To this end, the study employed detailed critical analysis an‎d comparative eva‎luation of the prefaces, with the aim of clarifying these questions fo‎r the reader as comprehensively as possible.
  • تعداد فصل ها
    7
  • فهرست مطالب pdf
    159011
  • نويسنده

    ابوالحسني قزاان، حانيه