شماره ركورد
25637
شماره راهنما
LIT2 624
عنوان
سير تاريخي انجمنهاي ادبي در تذكرههاي فارسي
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
رشته تحصيلي
زبان و ادبيات فارسي
دانشكده
ادبيات و علوم انساني
تاريخ دفاع
1404/06/31
صفحه شمار
165 ص.
استاد راهنما
سعيد شفيعيون
استاد مشاور
محسن محمدي فشاركي
كليدواژه فارسي
انجمن , تذكره , انجمنهاي ادبي , سنتهاي ادبي
چكيده فارسي
در طول تاريخ بشر، ادبيات ملل و خصوصاً شعر همواره در بازاري از عرضه و تقاضا قرار داشته كه بيش وكم شدن همين دو عامل سبب پديد آمدن سنتهاي ادبي و در نهايت شكلدهي روند كلي ادبيات شده است. در حقيقت بازاري كه ما از آن صبحت كرديم و نويسندگان و شاعران نوعروسانِ سخن خود را در آن به معرض ديد ميگذاشتند اغلب اوقات انجمنهاي ادبي بوده است. چه در ادبيات عرب نظير بازار عكاظ، چه در ادبيات غرب نظير كافه ولتر كه سرآغاز مكتب داداييسم شد و چه در ادبيات فارسي كه بدان خواهيم پرداخت، انجمنهاي ادبي همواره نقش تعيينكنندهاي داشتهاند. از مهمترين و همچنين مهجورترين منابع دست اول براي مطالعه و تحقيق در باب انجمنها تذكرههاي فارسي هستند: و در لطايف حكايات آوردهاند كه شبي در مجلس صاحبابنعباد جماعتي از افاضلِ انام حاضر بودند و هر يك از سحابِ بيان، باران لطايف ميباريدند و داد فضل ميدادند. در اثناي محاورت ايشان در قبح و حسن شعر سخن رفت و ...(عوفي، 12:1388). اين پاره از (تذكرۀ) لبابالالباب اولين نشان از محافل و انجمنهاي ادبيست كه در تذكرههاي فارسي ميتوانيم بيابيم كه بعدها نصرآبادي هم با اندك تفاوت لفظي آن را نقل كردهست: آوردهاند كه شبي در مجلس صاحبابنعباد جماعتي از افاضل حاضر بودند و هريك از سحابِ بيان، بارانِ لطايف ميفشاندند، در اثناي محاوره در قبح و حسن شعر سخن گذشت...(نصرآبادي، 2:1378). از آن روزگار تا امروز، از مجالس صاحبابنعباد تا قهوهخانههاي صفوي وكافه نادري و كتابفروشيهاي امروزي، انجمنهاي ادبي از حلقههاي مفقود تحقيقات ادبي بوده و همچنان هستند كه با خصوصيات و كارويژههاي خاص خود سهم بزرگي در تغيير و تكوين ادبيات فارسي داشتهاند. اين انجمنها گاه محفلي براي تربيت و پرورش شاعران جوان، گاهي محلي براي مناظره و نقد شعراي همعصر و يا پيشينيان و گاه حتي مكتبي براي استنساخ و تصحيح ديوانها بودهاند. محل برگزاري انجمنها (از اماكن سربسته نظير اندرونيهاي شعرا و بازارهاي مسقّف صفوي و دربارها گرفته تا اماكن سرباز مثل ميدانها و تكيهها و حتي قبرستانها) هم از نكات جالب توجه است كه حتي شايان پژوهشي جداگانه با ديد جامعهشناسي تاريخي و ادبي ميباشد. انجمنهاي ادبي سهم مهمي در تشحيذ طبع شعرا و ادبا و همچنين طبعآزمايي آنان در گونههاي مختلف ادبي داشتهاند. ايرج افشار(1304-1389ه.ش) دربارۀ كارهاي انجمنهاي ادبي ميگويد: سرودن ((اخوانيات)) از مباحث دلكش و سابقهداري است كه در ادبيات فارسي جاي والائي دارد و نمونههايش در ديوان اكثر شاعران هست. مطايبات شاعرانه (هزل و طنز و هجو) زمينۀ ديگري بود كه در انجمنهاي ادبي پيش ميآمد و نمونههاي آن در شعر هزار سالۀ فارسي هست.آنچه ميان خاقاني و جمالالدين عبدالرزاق و يا ميان خواجه نصير طوسي و سيفالدين باخرزي گذشته نمونهاي روشن است(افشار، 377:1365). شايد بتوان گفت كه يكي ديگر از وظايف و كاركردهاي انجمنها (با وجود تمام حب و بغضهاي احتمالي) بهنوعي تصفيه و تمييز شعراي نيك و بد از يكديگر بوده است. بدان صورت كه با ايفاي نقش صافيهايي زورمند براي ادبيات و خصوصا شعر فارسي مجال ظهور و بروز نوشاعران بيمايه يا متشاعران را به ساحت شعر و ادب فارسي نميدادهاند (ميدانيم كه شرط ورود بسياري از اين انجمنها سرودن قصيدهاي غرا و يا غزلي نغز بوده است) و اين چيزي است كه امروزه فقدان آن عميقا احساس ميشود. فرض و مسالۀ ما در اين پژوهش جمعآوري اطلاعات ضروري و مغفول در باب انجمنها با تكيه بر تذكرههاي فارسي است، اعم از تبيين جايگاه و اثر انجمنهاي ادبي بر ادبيات فارسي، اعضاي اين انجمنها، مباحث مطرح شده در آنها، مكانهاي برگزاري، نقش اين انجمنها در جريانسازي ادبي و ايجاد و تكوين گونهها و سبكهاي ادبي، سهم آنها در تربيت و معرفي شاعران جديد و ... قصد و تلاش ما اول جمعآوري اين انجمنهاي اغلب گمنام و ماجراهاي آنها، دوم انسجام بخشيدن به اين اطلاعات و دادههاي ادبي از حيث جايگاه جغرافيايي، تاريخي، سياسي و اجتماعي و سوم بررسي سير تاريخي تحول و تبديل خودِ اين انجمنها از روزگار گذشته تا به امروز است به گونهاي كه در حد توان منبعي جامع به پژوهشگران آتي براي مطالعات اين چنيني بدهد.
كليدواژه لاتين
Forum , Tazkere , Literary Forums , Literary Traditions
عنوان لاتين
The historical course of Literary forums in Persian Tazkeres
گروه آموزشي
زبان و ادبيات فارسي
چكيده لاتين
Throughout human history, the literature of nations—and poetry in particular—has always existed within a market of supply and demand. The fluctuations of these two factors have led to the emergence of literary traditions and, ultimately, shaped the overall trajectory of literature. In fact, the "market" we speak of, where writers and poets put their "newly-wedded words" (eloquent compositions) on display, has often been literary circles or associations (*Anjuman*s).
Whether in Arabic literature (such as the Souq Okaz), Western literature (like Café Voltaire, the birthplace of Dadaism), or Persian literature—which we shall focus on—literary associations have always played a decisive role. Among the most significant, yet often overlooked, primary sources for researching these circles are Persian Tazkirahs (biographical anthologies).
The venues for these gatherings are also noteworthy—ranging from private indoor spaces like poetsʹ homes
In truth, much of the primary information we possess—regarding how a style was formed, how poets lived and socialized with one another, how their poetry and Divans were published and recorded, and even where they agreed or disagreed—comes from the narration of these unnamed literary associations. Explaining the significance and impact of literary associations on Persian literature- Identifying the members of these associations- Documenting the topics discussed within them- Noting the venues and locations where they met- Analyzing their role in shaping literary discourse and the creation and formation of literary genres and styles- Assessing their contribution to nurturing and introducing new poets, and more Our intention and effort are threefold:
First: To collect these often-unknown literary associations and their stories.
Second: To organize and cohere this literary information from geographical, historical, political, and social perspectives.
Third: To examine the historical evolution and transformation of these associations from past times to the present day.
By doing so, we aim, to the best of our ability, to provide future researchers with a comprehensive source for such studies.
تعداد فصل ها
4
فهرست مطالب pdf
156469
نويسنده