25475

POL2 362

كارشناسي ارشد

علوم سياسي

علوم اداري و اقتصاد

1404/06/31

109 ص.

دكتر عباس حاتمي

تحليل مضمون , ، كدگذاري مضموني , ، اشباع نظري , ، بحران آب , ، حوضه آبريز زاينده¬رود

چكيده در اين پژوهش، ديدگاه مردم استان چهارمحال و بختياري در خصوص بحران آب در حوضه آبريز زاينده¬رود، با روش تحليل مضمون بررسي و تحليل مي¬گردد. ابزار گردآوري داده¬ها در اين پژوهش، مصاحبه¬هاي نيمه-ساختاريافته و ابزار تحليل نيز كدگذاري است. آب يكي از مهم¬ترين منابع حياتي بشر و يكي از سه عنصر اصلي اكوسيستم (هوا، خاك و آب) است، كه بيش از ساير منابع حياتي با بحران جدي روبرو است. فرابحران آب بر تمامي جنبه¬هاي حيات اجتماعي و سياسي مردم يك كشور، اثر مستقيم مي¬گذارد و تمام ابعاد آن را در بر مي¬گيرد. عليرغم مشاهده بسياري از پيامدها و آثار بحران آب بر حوزه¬هاي گوناگون زيست اجتماعي و سياسي كشور مانند به وجود آمدن مناقشات محلي در برخي استان¬ها و اختلافات و درگيري-هاي منطقه¬اي در بين برخي استان¬هاي همجوار، عموم مردم و حتي سياست¬گذاران، هنوز به حساسيت، اهميت، تأثيرات و پيامدهاي ناشي از اين بحران بر حيات اجتماعي و سياسي كشور پي نبرده¬اند. عدم درك صحيح از اهميت و جايگاه بحران آب، مي¬تواند پيامدهاي مخرب و جبران¬ناپذيري براي كشور در پي داشته باشد. با توجه به موضوع اين پژوهش كه تحليل مضمون ديدگاه مردم استان چهارمحال¬وبختياري در خصوص بحران آب در حوضه آبريز زاينده¬رود مي¬باشد و هدف آن فهم ديدگاه مردم استان از علل وقوع بحران، پيامدهاي آن و همچنين راهكارهاي مقابله و غلبه بر بحران آب است، پژوهش حاضر با روش كيفي در پارادايم انتقادي انجام شده و با رويكرد براون و كلارك در روش تحليل مضمون بازتابي، داده¬هاي حاصل از مصاحبه¬هاي نيمه¬ساختاريافته با مردم عادي شهرستان¬هاي مختلف استان كه هر يك از اين شهرستان¬ها به نوعي با بحران آب در حوضه زاينده¬رود درگير و مرتبط¬اند، مورد تحليل قرار گرفته¬اند. انعطاف¬پذيري بالاي روش تحليل مضمون به پژوهشگر اين امكان را مي¬دهد كه در انتخاب مكتب و رويكرد مورد استفاده در پروسه پژوهش از بيش از يك مكتب يا رويكرد بهره گيرد. بنابراين در اين پژوهش جهت ايجاد تصويري روشن از مضامين به¬دست آمده از تحقيق و ارتقاي قابليت تحليل مضامين، به صورت هم¬زمان در كنار مكتب بازتابي از رويكرد شبكه مضامين نيز استفاده شده است. جهت انجام اين پژوهش پس از مصاحبه با 23 نفر از مردم شهرستان¬هاي مختلف استان، تعداد 69 ايده و مفهوم اوليه از متن مصاحبه¬ها استخراج شد كه حاوي 50 مضمون پايه منحصر به فرد بودند. پس از بازنگري و پالايش مضامين پايه تعداد 18مضمون سازمان¬دهنده به دست آمد. مضامين سازمان¬دهنده تلفيق و تلخيص شدند و در نهايت 8 مضمون فراگير حكمراني، حكمراني آب، تغيير اقليم، كشاورزي، معضلات اقتصادي و اجتماعي، ارتقاء سطح آگاهي عمومي، بازسازي قنات¬ها و توسعه پايدار مشخص و معين شدند. پس از ترسيم شبكه مضامين، براي هر يك از مضامين فراگير توضيحي ارائه گرديد. مضامين سه¬گانه پايه، سازمان¬دهنده و فراگير، بر اساس سؤالات و اهداف پژوهش در سه گروه علل وقوع، پيامدها و راهكارهاي مقابله با بحران آب در حوضه زاينده¬رود دسته¬بندي شدند. مردم به دليل دخالت همه جانبه و تصدي¬گري كامل دولت نه تنها در امر حكمراني آب، بلكه در كليه امور حكمراني، نقش دولت در عدم ايجاد فضاي مشاركت مردم و نهادهاي مدني در امور مختلف و كاهش اعتماد عمومي به سياست¬هاي دولت كه ناشي از عواملي مانند ناكارآمدي مسئولان است، به واقع دولت را هم در باب علل وقوع بحران آب و هم در باب راهكارهاي مقابله با آن كاملاً مسئول و موظف مي¬دانند. مضمون فراگير حكمراني مضاميني را در بر مي¬گيرد كه نمي¬توان آنها را فقط ذيل حكمراني آب قرار داد. اين مضامين فراتر از گستره و حيطه نفوذ و اختيارات حكمراني آب مي¬باشند. با وجود توقع مردم از دولت براي بهبود وضعيت كلي حكمراني آنچه از سخنان مردم قابل استنباط و مشهود است، نااميدي از نيت و عملكرد دولت، اطمينان به عدم كارآيي مسئولان و بي¬اعتمادي كامل به آنها مي¬باشد. كليدواژه¬ها: تحليل مضمون ، كدگذاري مضموني ، اشباع نظري، بحران آب ، حوضه آبريز زاينده¬رود .

Theme Analysis , Thematic Coding , Theoretical Saturation , Water Crisi , ayandeh-Rood Water Basin