شماره ركورد
24956
شماره راهنما
POL3 96
عنوان
بازانديشي در فرايند هويت يابي زنان براساس رويكرد فمينيسم پست مدرن (مطالعه موردي زنان شهر ياسوج)
مقطع تحصيلي
دكتري
رشته تحصيلي
علوم سياسي
دانشكده
علوم اداري و اقتصاد
تاريخ دفاع
1404/06/31
صفحه شمار
174 ص.
استاد راهنما
دكتر اميرمسعود شهرام نيا , دكتر محمودرضا رهبرقاضي
كليدواژه فارسي
زنان , هويتيابي , فمينيسم پستمدرن , نظريه زمينهاي , تحليل موقعيتي , ياسوج
چكيده فارسي
چكيده
اين پژوهش با عنوان بازانديشي در فرايند هويتيابي زنان براساس رويكرد فمينيسم پستمدرن (مطالعه موردي: زنان شهر ياسوج) به واكاوي چگونگي تعريف هويت زنان در ايران معاصر با تأكيد بر نظريههاي فمينيسم پستمدرن ميپردازد. اهميت اين موضوع از آنروست كه زنان ايراني در بستر تحولات اجتماعي، فرهنگي و گفتماني چنددهه اخير، ديگر صرفاً پذيرنده نقشها و انتظارات سنتي نيستند و در حال بازانديشي و بازتعريف هويت خويشاند. اين مسئله، بهويژه در جوامع در حال گذار نظير ايران، از نظر نظري و كاربردي بسيار حائز اهميت است، زيرا بازشناسي فرايندهاي هويتساز زنان ميتواند به درك ژرفتري از تحولات اجتماعي و فرهنگي جامعه بينجامد و سياستگذاري مؤثرتر در حوزه زنان را تسهيل كند. در اين راستا، سؤال اصلي پژوهش عبارت از اين است كه با توجه به رويكرد فمنيسم پست مدرن، فرايند هويتيابي زنان در ايران معاصر به چه صورت است؟ و فرضيه اصلي آن است كه فرايند هويتيابي زنان در ايران معاصر غالباً چندصدا و متغير است و تحت تأثير شبكههاي قدرت (خانواده، نهادها، فضاهاي اجتماعي قومي-محلي و ديجيتال) قرار دارد و زنان با تركيبي از مقاومت، سازش و بازتعريف به بازآفريني هويت ميپردازند.
روش تحقيق، كيفي و مبتني بر نظريه زمينهاي (گراندد تئوري) با رويكرد تحليل موقعيت (كلارك) است. ميدان تحقيق شامل زنان شهر ياسوج و روستاهاي اطراف آن بود. شيوه نمونه¬گيري از نوع نمونه ¬گيري هدفمند بود و در اين راستا، دادهها از طريق مصاحبههاي نيمهساختاريافته با 22 زن در ياسوج گردآوري شدهاند.
يافتهها نشان ميدهند كه در اين پژوهش، نقشههاي موقعيتي وضعيت، چهار چشمانداز متفاوت اما درهمتنيده از فرايند هويتيابي زنان را ترسيم ميكند. نخست، در «بازي بيپايان هويت در برابر شبكههاي قدرت»، زنان در ميدان كنترلهاي خانوادگي و نظارت اجتماعي، ميان محدوديتها و مقاومتهاي فردي در رفتوآمدند و هويت آنان در كشاكش سنت و مدرنيته بازتعريف ميشود. دوم، در «رقصهاي هويتي زنانه در تقابل با نقابهاي مدرنيت»، هويت نه بهمثابه جوهري ثابت، بلكه بهصورت مجموعهاي از روايتهاي چندگانه و متناقض ظاهر ميشود؛ جايي كه زنان با نقابهاي مدرن همزمان امكان رهايي و بازتوليد سلطه را تجربه ميكنند. سوم، در «كشاكش پذيرش و پسزدگي هويتهاي تحميلشده از سوي ساختارهاي اجتماعي»، هويت به متني چندصدايي و سيال بدل ميگردد كه زنان از خلال پذيرش، انكار و بازآفريني مداوم، آن را بازمينويسند. چهارم، در «تلاطم ميان وابستگي اقتصادي و جستوجوي استقلال مالي»، زنان ميان فشارهاي سنتي و آرزوي استقلال، مسيري پرچالش را طي ميكنند كه در آن ابزارهاي مدرن همچون تحصيلات و شغل، امكان بازتعريف نقشها را فراهم ميسازد. حاصل اين چهار نقشه، نمايانگر آن است كه هويت زنان در ايران نه يك امر ايستا، بلكه فرايندي پويا، چندلايه و همواره در حال بازتعريف است كه در بستر تقابل سنت، مدرنيته و نيروهاي اجتماعي شكل ميگيرد.
كليدواژه¬ها: زنان، هويتيابي، فمينيسم پستمدرن، نظريه زمينهاي، تحليل موقعيتي، ياسوج
كليدواژه لاتين
Women , identity formation , postmodern feminism , Grounded Theory , situational analysis , Yasuj
عنوان لاتين
Rethinking the Process of Womenʹs Identity Formation Based on the Postmodern Feminism Approach (Case Study of Women in Yasuj City)
گروه آموزشي
علوم سياسي
چكيده لاتين
Abstract
This study, titled Rethinking Women’s Identity Formation Through a Postmodern Feminist Lens (Case Study: Women of Yasuj), explores how women in contemporary Iran understand and shape their identities. In recent decades, social and cultural changes have created new spaces for women, who are no longer passive bearers of traditional roles. Instead, they actively question expectations and carve out their own ways of being. Studying this process is especially important in transitional societies like Iran, because it sheds light on broader cultural shifts and can inform policies that better support women’s lives. The main question guiding this research is: How do women in contemporary Iran form and negotiate their identities according to postmodern feminist thinking? The study assumes that identity formation is complex and fluid, influenced by family, institutions, local communities, and online spaces, where women navigate, resist, and reshape their sense of self.
The research draws on qualitative methods, using Grounded Theory with Clarke’s situational analysis. Fieldwork focused on Yasuj and nearby villages. Participants were chosen purposefully, and 22 women took part in semi-structured interviews.
The findings suggest four main dimensions of identity formation. First, in what we call the “endless negotiation with power networks,” women manage the push and pull between family expectations and societal pressures, constantly redefining themselves between tradition and modernity. Second, in the “identity dances against the masks of modernity,” identity is not a fixed trait but a mix of stories and roles that can both empower and constrain. Third, in the “struggle with socially imposed identities,” women continuously rewrite who they are, sometimes accepting, sometimes rejecting, and often reshaping themselves entirely. Fourth, in the “tension between economic dependence and the desire for independence,” women balance traditional pressures with aspirations for autonomy, using education and work as tools to redefine their roles. Together, these insights show that women’s identities in Iran are dynamic, layered, and evolving, shaped by the ongoing interaction of tradition, modernity, and social forces.
Keywords: Women, identity formation, postmodern feminism, Grounded Theory, situational analysis, Yasuj
تعداد فصل ها
5 فصل
فهرست مطالب pdf
144287
نويسنده