• شماره ركورد
    24659
  • شماره راهنما
    ECO3 144
  • عنوان

    شبيه‌سازي عامل محور مكانيزم شكل گيري همكاري در مديريت آب‌هاي زيرزميني: كنش‌جمعي در احداث سيستم‌هاي آبياري بزرگ‌مقياس

  • مقطع تحصيلي
    دكتري
  • رشته تحصيلي
    علوم اقتصادي - اقتصادسنجي
  • دانشكده
    علوم اداري و اقتصاد
  • تاريخ دفاع
    1403/06/27
  • صفحه شمار
    141 ص.
  • استاد راهنما
    دكتر هادي اميري , دكتر بابك صفاري
  • كليدواژه فارسي
    تراژدي منابع مشترك، , حمايت‌هاي مالي دولت، , سيستم آبياري بزرگ مقياس، , شبكه اجتماعي، , شبيه‌سازي
  • چكيده فارسي
    وضعيت اقتصادي بسياري از جوامع محلي وابسته به برداشت از منابع‌مشترك طبيعي مي‌باشد. جايي كه ساكنان محلي در عين برداشت از اين منابع، براي داشتن درآمد مستمر بايستي اين منابع را حفظ نمايند. اين در حالي است كه استفاده خودخواهانه يا ناصحيح از اين منابع سبب مي‌شود كه منبع فرصت بازاحياي خود را نداشته باشد و تراژدي منابع مشترك اتفاق افتد. آبهاي زيرزميني يكي از منابع مشترك طبيعي هستند كه فعاليت كشاورزي بسياري از ساكنان روستايي در ايران متكي به آن است. سياستهاي نادرست عرضه آب توسط دولتمردان در مواجهه با تقاضاي آب كشاورزان و شيوه ناصحيح آبياري سبب گرديده است كه منابع استراتژيك آب‌هاي زيرزميني همواره با كسري مخزن تجمعي رو‌به‌رو باشد. . اين پژوهش به دنبال آن است كه با ارائه يك مدل انتزاعي، سازوكاري را توصيه نمايد كه به سبب آن كنش‌جمعي در مناطقي كه از كمبود آب رنج مي‌برند، تقويت گردد و با تغيير شيوه آبياري از آبياري غرقابي به آبياري بزرگ‌مقياس، به جاي سياست نامطلوب عرضه آب، اصلاح تقاضاي آب در دستور‌كار قرار گيرد. همچنين اين مطالعه پيشنهاداتي را براي سياستگذاران دولتي ارائه خواهد نمود كه كنش‌جمعي كشاورزان در مديريت مشاركتي آبهاي زيرزميني افزايش يابد و منابع مالي محدود دولت براي توسعه سيستم آبياري بزرگ‌مقياس به درستي اولويت‌بندي شود. مدل‌هاي عامل‌محور بواسطه ظرفيت ويژه‌اي كه در مدلسازي و شبيه‌سازي رفتار افراد در يك جامعه را دارند، ابزار مناسبي براي فرموله كردن پويايي‌هاي تصميم‌گيري كشاورزان براي مشاركت در همكاري با هدف احداث سيستم آبياري بزرگ‌مقياس هستند؛ لذا اين پژوهش، يك مدل شبيه‌سازي عامل‌محور از روند شكل‌گيري همكاري كه با مكانيسم تعامل كشاورزان، گروه‌هاي پيشرو، گروه مطالبه‌گر و دولت است را ارائه مي‌دهد. در اين پژوهش سعي شد تا يكي از پروژه‌هاي اصلاح تقاضاي آب يعني احداث سيستم آبياري بزرگ‌مقياس مدلسازي گردد و عوامل تضعيف يا تشديد كننده در كنش‌جمعي كشاورزان مورد بررسي قرار گيرد. به طور خاص نقش عواملي چون اندازه گروه(تعداد كشاورزان)، مشوق خارجي(حمايتهاي مالي دولت)، مشوق‌هاي داخلي(انواع گروه پيشرو) و شرايط اجتماعي(انواع شبكه‌هاي اجتماعي) بر نرخ مشاركت در همكاري براي احداث سيستم آبياري بزرگ‌مقياس از طريق شبيه‌سازي عامل محور مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج حاصل از خروجي‌هاي شبيه‌سازي اين پژوهش نشان مي‌دهد كه با افزايش تعداد كشاورزان نرخ مشاركت در همكاري كاهش مي‌يابد اين در حالي است كه حمايتهاي مالي دولت نقش بسزايي در افزايش مشاركت كشاورزان در احداث سيستم آبياري بزرگ‌مقياس را خواهد داشت. از ديگر نتايج اين پژوهش اين مطلب است كه مشاركت كشاورزان در ساختار شبكه‌اجتماعي جهان‌كوچك بيشتر از ساير شبكه‌هاي‌اجتماعي خواهد بود و گروه پيشرو نزديك به پمپاژ آب در ساختار شبكه‌اجتماعي جهان‌كوچك، گروه با بيشترين ارتباط اجتماعي در ساختار شبكه‌اجتماعي بدون‌مقياس بيشترين جذب رضايت كشاورزان را براي مشاركت در همكاري را خواهند داشت در حالي كه در شبكه‌اجتماعي تصادفي هيچ تفاوتي بين گروه‌هاي‌پيشرو در راستاي ترغيب كشاورزان به مشاركت در احداث سيستم آبياري بزرگ‌مقياس مشاهده نمي‌گردد؛ لذا پيشنهاد مي‌شود كه دولتها براي پروژه‌هاي حفاظت مشاركتي آبهاي زيرزميني، تخصيص منابع مالي خود را از روستاهايي با جمعيت كم و با ساختار شبكه‌اجتماعي جهان‌كوچك با گروه‌پيشرو نزديك به پمپاژ آب شروع نمايند.
  • كليدواژه لاتين
    The Tragedy of Common, , Government Subsidies, , Large Scale Irrigation System, , Social Network , , Simulation
  • عنوان لاتين
    Agent-Based Model Simulation of Cooperative Mechanisms in Groundwater Management: Collective Action in Large-Scale Irrigation System Construction
  • گروه آموزشي
    اقتصاد
  • چكيده لاتين
    The economic prosperity of many local communities relies on the sustainable utilization of common natural resources. Local residents, reliant on these resources fo‎r their livelihoods, must ensure their preservation to maintain a steady income. However, selfish o‎r improper utilization often leads to depletion, resulting in the tragedy of the commons. Groundwater, crucial fo‎r agricultural activities in many rural areas of Iran, faces persistent depletion due to flawed government water policies an‎d inefficient irrigation methods. This study aims to propose an abstract model an‎d recommend strategies to bolster collective action in water-scarce regions. By advocating a shift from flood irrigation to large-scale irrigation an‎d addressing flawed supply policies, the focus is on rectifying water deman‎d management. Additionally, the research offers insights fo‎r policymakers to enhance farmer cooperation in managing groundwater collectively, urging prio‎ritization of limited government funds fo‎r large-scale irrigation development. Agent-based models, adept at simulating societal behavio‎rs, serve as a fitting tool fo‎r understan‎ding farmer decision-making dynamics regarding cooperation in constructing large-scale irrigation systems. Thus, the research presents an agent-based simulation model depicting the fo‎rmation of cooperation, involving farmers, interest groups, an‎d the government. Through this model, the study explo‎res facto‎rs influencing farmer participation, including group size, government incentives, leadership dynamics, an‎d social netwo‎rk structures. Simulation outcomes reveal that as the number of farmers increases, cooperation rates decline, while government financial suppo‎rt significantly boosts participation. Furthermo‎re, participation is highest within small-wo‎rld social netwo‎rks, particularly when led by influential groups with proximity to water resources. In contrast, ran‎dom social netwo‎rks show no discernible difference in promoting farmer participation. Based on these findings, it is recommended that governments allocate financial resources to villages with smaller populations an‎d small-wo‎rld social netwo‎rk structures, particularly those with influential groups closely linked to water sources. This approach can foster collabo‎ration in groundwater protection projects an‎d ensure sustainable resource management in water-stressed regions.
  • تعداد فصل ها
    5
  • فهرست مطالب pdf
    131679
  • نويسنده

    قاراخاني ده سرخي، ساسان