24388

GEOG3 314

دكتري

جغرافيا و برنامه ريزي روستايي

علوم جغرافيايي و برنامه ريزي

تيرماه 1403

190 ص.

دكتر يوسف قنبري

دكتر حميد برقي

نظام بهره‌برداري , خرد دهقاني , تعاوني توليد روستايي , استان چهارمحال و بختياري

با توجه به لزوم پايدارسازي نظام‌هاي توليد كشاورزي در عصر كنوني، بررسي وضعيت نظام‌هاي كشاورزي كنوني و ميزان انطباق آن‌ها با ملاك‌هاي پايداري، به‌منظور برنامه‌ريزي براي توسعه كشاورزي پايدار، بسيار ضروري مي‌باشد. پژوهش حاضر باهدف تحليل پايداري نظام بهره‌برداري موجود در بخش كشاورزي استان چهارمحال و بختياري، شامل تعاوني توليد روستايي و خرد دهقاني انجام شد. پژوهش حاضر ازجمله پژوهش¬هاي تركيبي است كه بر اساس هدف، جزو تحقيقات كاربردي، بر اساس نحوۀ گردآوري داده‌ها توصيفي و از دسته تحقيقات پيمايشي است كه به روش مقطعي انجام‌گرفته است. جامع آماري شامل 64416 بهره‌بردار خرد دهقاني و 10435 بهره‌بردار تعاوني توليد روستايي در قالب 21 شركت است. حجم نمونه با استفاده از فرمول كوكران محاسبه شد. ابزار اصلي تحقيق پرسشنامه محقق ساخته است. پرسشنامه پژوهش در 3 بخش طراحي‌شده است. بخش اول سؤالات مربوط به شاخص اقتصادي، بخش دوم سؤالات مربوط به شاخص اجتماعي و بخش سوم سؤالات مربوط به شاخص محيطي است. سؤالات به‌صورت 5 امتيازي مقياس ليكرت (بسيار زياد، زياد، متوسط، كم، بسيار كم) تهيه‌شده است. داده‌ها به روش كتابخانه‌اي و ميداني جمع‌آوري‌شده است. براي تحليل پايداري از مدل ويكور،waspas و T تك نمونه‌اي در نرم افزار SPSS 22 و براي شناسايي شاخص‌هاي مؤثر در پايداري نظام‌ها از روش وزن دهي آنتروپي استفاده شد. نتايج پژوهش حاكي از آن است كه نظام بهره‌برداري تعاوني توليد روستايي در استان موردمطالعه ازنظر بعد پايداري وضعيت نيمه پايدار و نظام بهره‌برداري خرد دهقاني در استان موردمطالعه نيز از شرايط نيمه پايدار برخوردار است. هم‌چنين مطابق يافته¬هاي مدل ويكور، سطح پايداري نظام‌هاي بهره‌برداري در منطقه مورد مطالعه با استفاده از سه شاخص اقتصادي، اجتماعي و زيست‌محيطي از وضعيّت بسيار متفاوتي برخوردار است به‌طوري‌كه در هر دو نظام بهره‌برداري، برخي از آن‌ها از وضعيت پايداري بهتري نيز برخوردارند. نتايج تحقيق نشان داد، در نظام‌هاي بهره‌برداري تعاوني توليد تعداد 7 تعاوني از پايداري،10 تعاوني نيمه پايدار و 4 تعاوني از ناپايدار برخوردارند هم‌چنين در نظام بهره‌برداري خرد دهقاني در شهر فرخشهر و سامان اين نظام پايدار، سودجان، شيخ شبان، بن، دستنا، بلداجي، فرا دنبه، حيدري و آلوني نيمه پايدار و نافچ، شمس‌آباد، آورگان، گندمان، كنرك، امام قيس، ده نو، بهشت‌آباد، گهرو، تيشنيز و جونقان كاملاً ناپايدار مي‌باشند.

: Exploitation system , small farmers , rural production cooperative , Chaharmahal and Bakhtiari province

Assessing the Sustainability of Agricultural Systems in Rural Areas of Chaharmahal and Bakhtiari Province

جغرافيا و برنامه ريزي روستايي

Considering the need to stabilize agricultural production systems in the current era, it is very necessary to examine the current state of agricultural systems and their compliance with sustainability criteria in order to plan for sustainable agricultural development. The present study aims to analyze the sustainability of the existing exploitation system in The agriculture of Chaharmahal-O-Bakhtiari province, including rural production cooperative and small farmer, was carried out. The current research is a combined research that is part of applied research based on the purpose, based on the method of descriptive data collection, and is a cross-sectional survey research. The statistical population includes 64,416 small farmers and 10,435 rural production cooperative operators in the form of 21 companies.The sample size was calculated using Cochranʹs formula. The main research tool is a researcher-made questionnaire. The research questionnaire is designed in 3 sections. The first part of the questions is related to the economic index, the second part is the questions related to the social index, and the third part is the questions related to the environmental index.The questions are prepared on a 5-point Likert scale (very high, high, medium, low, very low). The data was collected by library and field method. To analyze the stability, Vicor, Waspas and T single-sample models were used in SPSS 22 software, and entropy weighting method was used to identify the effective indicators in the stability of the systems. The research results indicate that the rural production cooperative exploitation system in the studied province has a semi-stable situation in terms of sustainability, and the small peasant exploitation system in the studied province has a semi-sustainable condition. Also, according to the findings of Vicor model, the level of sustainability of exploitation systems in the studied area using three economic, social and environmental indicators has a very different situation, so that in both exploitation systems, some of them They also have better stability. The results of the research showed that there are 7 stable cooperatives, 10 semi-stable cooperatives and 4 unstable cooperatives in production cooperative exploitation systems. Also, in the exploitation system of small peasants in Farrukhshahr and Saman, this system is stable and Sudjan, Sheikh Shaban, Ben, Dastana, Beldaji, Faradenbeh, Heydari and Aloni are semi-stable. And Nafch, Shams Abad, Avergan, Gandaman, Kanrak, Imam Qais, Deh Nu, Behesht Abad, Garhu, Tishniz, and Dzonghan are completely unstable.

6

دكتر سيد علي نكوئي نائيني

120421