24350

GEOG2 1127

كارشناسي ارشد

جغرافيا و برنامه ريزي شهري- كاربري اراضي و مميزي املاك

علوم جغرافيايي و برنامه ريزي

1403/10/01

78 ص.

دكتر علي صادقي

دكتر اميررضا خاوريان

فرونشست , شهر اصفهان , اب‌آوري , تحليل فضايي

فرونشست زمين، نشست تدريجي سطح زمين به دليل فرآيندهاي طبيعي و فعاليت‌هاي انساني، به يك مسئله روزافزون در شهر اصفهان تبديل شده است. تحقيق حاضر با استفاده از يك رويكرد جامع، شامل روش‌هاي كمي و كيفي، به ارزيابي تاب‌آوري مناطق مسكوني مختلف شهر اصفهان در برابر فرونشست زمين مي‌پردازد. هدف نهايي اين تحقيق، ارائه راهكارهايي براي كاهش اثرات مخرب فرونشست و افزايش تاب‌آوري شهر است. اين مطالعه براي پهنه‌بندي تاب‌آوري مناطق اصفهان در برابر فرونشست، از معيارهايي مانند نرخ فرونشست، تراكم جمعيت، تراكم عمودي و راه‌ها، فاصله از مراكز درماني و آبراهه‌ها استفاده كرده و آن‌ها را در GIS تركيب كرده است. از مشورت با كارشناسان و ذينفعان براي شناسايي وزن‌هايي استفاده شد كه اهميت نسبي لايه‌هاي نقشه نشان‌دهنده معيارهاي مختلف را منعكس مي‌كنند. پس از مقايسه زوجي معيارها و تعيين وزن، داده‌هاي موردنياز آماده‌سازي شده‌اند و با استفاده از تحليل فازي (Fuzzy-AHP)، لايه‌هاي اطلاعاتي به عضويت فازي تبديل و تركيب شدند. در نهايت، با استفاده از ابزار Fuzzy Overlay و Raster Calculator، نقشه نهايي تاب‌آوري ايجاد شده كه مناطق را بر اساس سطح تاب‌آوري دسته‌بندي مي‌كند. نتايج حاكي از اين است كه عملگر AND سخت‌گيرانه‌ترين شرط را نشان مي‌دهد و فقط مناطقي كه تمام معيارها را برآورده مي‌كنند، تاب‌آوري بالايي دارند؛ بنابراين بيشتر مناطق تاب‌آوري ضعيفي دارند و فقط برخي نواحي در مناطق 5، 6، و 13 تاب‌آوري نسبتاً خوبي دارند. OR كمترين محدوديت را اعمال مي‌كند و پهنه‌هاي بزرگ‌تري را به‌عنوان تاب‌آور نشان مي‌دهد، به‌جز مناطقي در مناطق 5، 10، 7، و 8 كه تاب‌آوري ضعيفي دارند. SUM نتيجه‌اي متعادل‌تر ارائه مي‌دهد و مناطق بيشتري را با تاب‌آوري نسبتاً خوب نشان مي‌دهد. مناطق 1، 8، 3، 10، 14، و بخش‌هايي از مناطق 11، 9، و 2 تاب‌آوري ضعيفي دارند. در نقشه Gamma، بيش از 60 درصد مناطق 4، 5، 6، و 13 تاب‌آوري بسيار كمي دارند و در نقشه Product، به‌جز اراضي مرتفع در منطقه 13، تمامي مناطق تاب‌آوري بسيار كمي دارند. در پايان، اقدامات پيشگيرانه‌اي مانند اصلاح كاربري زمين، مديريت منابع آبي و طراحي سازه‌هاي مقاوم‌تر پيشنهاد مي‌گردد.

Land subsidence , Isfahan city , Resilience , Spatial analysis

Spatial Analysis of Residential Resilience to Land Subsidence in Metropolitan Areas: The Case of Isfahan City

جغرافيا و برنامه ريزي شهري

Land subsidence, the gradual sinking of the Earthʹs surface due to natural and anthropogenic processes, has emerged as a growing concern in the city of Isfahan. This research employed a comprehensive approach, integrating quantitative and qualitative methods, to assess the resilience of different areas within Isfahan to land subsidence. The ultimate objective of this study was to develop strategies to mitigate the adverse effects of subsidence and enhance the cityʹs resilience. To delineate the resilience zones of Isfahan, this study utilized criteria such as subsidence rate, population density, building density, road density, distance from medical centers, and distance from waterways. These criteria were integrated within a Geographic Information System (GIS) environment. Expert consultation and stakeholder engagement were employed to determine weights reflecting the relative importance of each map layer representing different criteria. After pairwise comparisons of criteria and weight determination, the necessary data were prepared, and using fuzzy analytic hierarchy process (FAHP), the information layers were transformed into fuzzy membership and integrated. Finally, using the Fuzzy Overlay and Raster Calculator tools, a final resilience map was generated, categorizing areas based on their resilience levels. Results indicated that the AND operator yielded the most stringent condition, with only areas meeting all criteria classified as highly resilient; consequently, most areas exhibited low resilience, and only certain areas within zones 5, 6, and 13 demonstrated relatively high resilience. The OR operator imposed the least restrictions, indicating larger areas as resilient, except for regions in zones 5, 10, 7, and 8 that exhibited low resilience. The SUM operator provided a more balanced result, indicating a larger number of areas with relatively good resilience. Zones 1, 8, 3, 10, 14, and parts of zones 11, 9, and 2 demonstrated low resilience. In the Gamma map, over 60% of zones 4, 5, 6, and 13 exhibited very low resilience, and in the Product map, except for elevated lands in zone 13, all areas exhibited very low resilience.

5

119980