24289

ARA3 113

دكتري

×××××و ادبيات عرب

زبانهاي خارجي

1403/11/01

274 ص.

مهدي عابدي جزيني

مايكل هاليدي , فرانقش‌ها , بافت موقعيت , امام علي , نهج البلاغه

دانش زبان‌شناسي نقش گرا بر اساس اينكه زبان ابزاري براي تبادل و ارتباط بين افراد است، شكل گرفته است. براي برقراري ارتباط مؤثر، گوينده بايد كلام خود را به گونه‌اي مرتب و منظم كند كه توجه مخاطب را جلب كرده و معاني را به شكل واضح و ساده منتقل كند. به همين دليل، زبان‌شناسان بر سه كاركرد اصلي زبان كه مايكل هاليدي در نظريه زبان‌شناسي نظام‌مند خود بيان كرده، تمركز دارند. اين سه كاركرد شامل كاركرد انديشگاني (نوع تجربي)، كاركرد بينافردي و كاركرد متني است. كاركرد انديشگاني به انتقال تجربيات و مفاهيم از طريق شش نوع فرآيند مي‌پردازد: فرآيندهاي مادي، ذهني، رابطه‌اي، لفظي، رفتاري و وجودي. كاركرد بينافردي به تنظيم روابط ميان گوينده و مخاطب از طريق انواع صيغه‌ها مانند خبري، تأكيدي و امري وغيره مي‌پردازد. كاركرد متني به ايجاد انسجام و پيوستگي متن با استفاده از تركيب‌هاي مبتدايي و تركيب‌هاي اطلاعاتي توجه دارد. در اين پژوهش، پانزده نامه از نامه‌هاي امام علي (ع) به معاويه از كتاب «تمام نهج‌البلاغه» مورد بررسي قرار گرفته است. اين مطالعه به تحليل اين نامه‌ها از شش بعد اصلي پرداخته است: علت نگارش نامه، شرايط و موقعيت پيرامون نامه، كاركرد انديشگاني از طريق بررسي فرآيندهاي شش‌گانه، كاركرد بينافردي با تحليل صيغه‌ها، ادات وجه نما و قطبيت، و كاركرد متني با مطالعه تركيب‌هاي مبتدايي و اطلاعاتي. اين تحليل با استفاده از روش توصيفي-آماري انجام شده تا اهداف و استراتژي‌هاي امام از نگارش اين نامه‌ها آشكار شود. نتايج نشان مي‌دهد كه امام علي (ع) بيشتر از فرآيندهاي مادي استفاده كرده است تا اعمال و رفتارهاي ملموس دشمنان خود را افشا كند. همچنين فرآيندهاي رابطه‌اي براي بيان ارتباط حق و باطل و فرآيندهاي ذهني براي تحليل نيات معاويه و پيروانش به كار رفته است. در كاركرد بينافردي، امام از صيغه‌هاي تاكيدي و خبري جهت تثبيت استدلال‌هاي خود و رد ادعاهاي معاويه و از صيغه‌هاي امري براي هشدار و راهنمايي استفاده كرده است. در كاركرد متني، امام بيشتر از تركيب‌هاي غير موسوم جهت بيان شفاف و روشن مطالب استفاده كرده و از تركيب‌هاي موسوم براي تأكيد بر نكات مهم بهره برده است. همچنين، در بيشتر موارد از تسلسل اطلاعاتي از معروف به جديد استفاده كرده تا مفاهيم به شكلي منطقي و سازمان‌يافته منتقل شوند. به طور كلي، اين نتايج نشان مي‌دهد كه امام علي (ع) با مهارت بالايي از زبان براي دفاع از حق، افشاي گمراهي معاويه و هدايت مردم به سوي ارزش‌هاي درست استفاده كرده و پيام خود را به شكلي دقيق و اثرگذار منتقل كرده است.

Michael Halliday , Functional Components , Context of Situation, , Imam Ali , Nahj al-Balagha

Linguistic analysis of the Letters of Imam Ali to Muʹawiyah in the book of all Nahj al-Balaghah with functional approach

زبان و ادبيات عربي

Systemic linguistics approaches text analysis by viewing language as a means of communication and interaction between individuals. To achieve effective communication, a speaker must organize and structure their speech in a way that captures the listenerʹs attention and ensures the clear and simple transmission of meaning. For this reason, linguists have focused on studying the three language functions identified by Michael Halliday in his well-known theory of systemic linguistics: the ideational function (experiential type), the interpersonal function, and the textual function. The ideational function conveys experiences and meanings through six processes: material, mental, relational, verbal, behavioral, and existential. The interpersonal function manages the relationships between the speaker and the listener through different speech modalities. The textual function ensures textual cohesion via thematic structure and information structure. In this context, fifteen letters from Imam Ali (peace be upon him) to Muawiya, extracted from the book Tamam Nahj al-Balagha, were analyzed. The study aimed to examine these letters from six key aspects: the reason for writing the letter, the context of the situation, the ideational function through the six processes, the interpersonal function through the use of modalities, grammatical markers, and polarity, and the textual function through thematic and information structures. This analysis relied on a descriptive-statistical method to reveal the strategies and objectives behind Imam Ali’s use of language in these letters. The results show that Imam Ali focused heavily on material processes to describe tangible actions and expose his opponents. Relational processes were used to clarify the distinction between truth and falsehood, while mental processes analyzed Muawiya’s intentions. In the interpersonal function, declarative and emphatic modalities dominated to establish arguments and refute claims, while imperative modalities provided guidance and warnings. For the textual function, unmarked thematic structures were primarily used for clarity, with marked themes employed to emphasize critical points. The information structure predominantly moved from given to new information, facilitating the organized presentation of ideas. These findings highlight Imam Ali’s linguistic strategies for defending truth, exposing Muawiya’s deceit, and guiding the community towards righteous values with precision and effectiveness.

3

119274