24148

THE2 556

كارشناسي ارشد

علوم قرآن و حديث

الهيات و معارف اهل البيت(ع)

شهريور ماه 1403

194 ص.

سيد مهدي لطفي

قرآن , نعمت , نقمت , محيط زيست , بهشت , جهنم , گياه

آيات بسياري در زمينه محيط زيست و اوصاف آن در قرآن آمده است. از جمله اين توصيفات مي توان به اوصاف ابر، آسمان، زمين، باد، باران، رعد و برق، صاعقه، حيوانات، خورشيد، ماه، نجم، كوكب، سراج، مصباح، كوه، بحر، نهر، چشمه و گياهان ، اشاره كرد. كاركرد طبيعت در قرآن، كاركردي تربيتي است كه در جهت هدايت انسان خداوند به ذكر نعمتهاي موجود در طبيعت و ابعاد نقمتي آنها پرداخته است. از اين رو طبيعت و اوصاف زيست محيطي آن نقش مهمي در هدايت و تعالي انسان دارند. پايان نامه حاضر با در نظر گرفتن كاركردهاي تربيتي و هدايتي نعمت و نقمت به بررسي اوصاف زيست محيطي آنها در قرآن با تمركز بر اوصاف زيستي گياهان پرداخته است. معرفي نعمت و نقمت، گونه شناسي آن، كاركردهاي نعمت و نقمت در قرآن، تقسيم بندي هاي مختلفي آن، عوامل موثر در افزايش و كاهش نعمت ها و الگوي هاي موجود ميان نعمت و نقمت در قرآن جزء مهمترين مباحثي است كه بدان پرداخته شده است. نتايج اين پايان نامه حاكي از آن است كه قرآن عواملي همچون ايمان، تقوا، عمل صالح به همراه ايمان، نيكي و احسان، دعا، شُكر نعمت، انفاق در راه خدا، قرض الحسنه، صدقه دادن، پرداخت زكات را موثر در افزايش نعمت بر مي شمارد و كُفر، شرك، كفران نعمت، اعراض و رويگرداني از ياد خدا، ربا خواري، ترك امر به معروف و نهي از منكر، كم فروشي، تكذيب فرستادگان الهي جزء عوامل زوال نعمت ها و مسبب نقمت مي باشند. نعمت هاي ياد شده در قرآن را مي توان به شكل هاي مختلفي از جمله نعمت ظاهري و نعمت باطني، نعمت عام و نعمت خاص، نعمت ابتدايي و نعمت پاداشي، نعمت حقيقي و نعمت پنداري و نعمت مادي و نعمت معنوي تقسيم بندي كرد. همچنين الگوي رابطه اي ميان نعمت و نقمت در قرآن عبارت است الگوي نعمتي كه به نقمت تبديل شده است. يعني ظاهر آن نعمت، رحمت و باطن آن نقمت است. الگوي نعمتي كه در ظاهر و باطن آن نعمت و رحمت خداوند قرار دارد. الگوي نقمتي كه در ظاهر غضب خدا و در باطن رحمت خداوند قرار دارد و الگوي نقمتي كه در ظاهر و باطن آن نقمت و غضب خداوند است. قاعده كلي در تبديل نعمت به نقمت و عقاب به صورت جامع تر در آيه شريفه" إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ" نهفته است. اين آيه شامل تغيير نعمت و نقمت در هر دو صورت آن است. تبديل نعمت هاي مادي، نوعي از تبديل نعمت به نقمت، نابودي منابع مادي انسان مي باشد. تبديل نعمت هاي معنوي، نيز نوع ديگر تبديل نعمت به نقمت است كه در قالب تبديل روح تعاون و همكاري بين افراد يك جامعه به دشمني و ستيزه جويي يا تبديل صلح و صفا به شماتت و كينه ورزي و مانند آن است. روش اين پژوهش توصيفي-تحليلي است كه ضمن توصيف پديده هاي زيست محيطي قرآن، بر پايه آراء تفسيري موجود به تحليل جنبه هاي نعمتي و نقمتي آنها در دنيا و آخرت مي پردازد.

Qurʹan , blessing , punishment , environment , heaven , hell , plant

Explanation of environmental characteristics of blessing and punishment in this world and the hereafter in the Holy Quran (Emphasizing the biological properties of plants)

علوم قرآن و حديث

There are many verses about the environment and its attributes in the Quran. Among these descriptions, we can refer to the attributes of clouds, sky, earth, wind, rain, lightning, lightning, animals, sun, moon, stars, daffodils, lamps, mountains, seas, rivers, springs, and plants. . The function of nature in the Qurʹan is an educational function that, in order to guide man, God mentioned the blessings in nature and their meritorious dimensions. Therefore, nature and its environmental characteristics play an important role in guiding and improving human beings. Considering the educational and guiding functions of blessings and blessings, this thesis has investigated their environmental characteristics in the Quran, focusing on the biological characteristics of plants. The introduction of blessing and punishment, its typology, the functions of blessing and punishment in the Quran, its various divisions, factors influencing the increase and decrease of blessings and the existing patterns between blessing and punishment in the Quran are among the most important topics that have been discussed. The results of this thesis indicate that the Qurʹan includes factors such as faith, piety, righteous deeds along with faith, goodness and beneficence, prayer, thankfulness for blessings, spending in the way of God, charitable lending, giving charity, paying zakat, which are effective in increasing blessings. Kufr, polytheism, blasphemy of blessings, diseases and turning away from the remembrance of God, usury, abandoning good and forbidding evil, short selling, denying divine messengers are among the causes of the decline of blessings and They cause revenge. The blessings mentioned in the Qurʹan can be divided into different forms, including external blessings and inner blessings, general blessings and special blessings, elementary blessings and rewarding blessings, real blessings and imaginary blessings, material blessings and spiritual blessings. Also, the pattern of relationship between blessing and punishment in the Qurʹan is the pattern of blessing that has turned into punishment. It means that the appearance of that blessing is mercy and the inside of that is punishment. The model of the blessing that is inside and outside the blessing and mercy of God. The pattern of punishment that is Godʹs wrath on the outside and Godʹs mercy on the inside, and the pattern of punishment that is Godʹs wrath on the outside and inside. The general principle of turning blessing into punishment and punishment in a more comprehensive way is hidden in the honorable verse "Inna Allah does not change our people until they change our souls". This verse includes the change of blessing and punishment in both its forms. The transformation of material blessings is a kind of transformation of blessings into punishment, the destruction of human material resources. The transformation of spiritual blessings is another type of transformation of blessings into punishment, which is in the form of transforming the spirit of cooperation and cooperation between the people of a society into enmity and hostility, or transforming peace and tranquility into arrogance and malice, and the like. The method of this research is descriptive-analytical, which while describing the environmental phenomena of the Qurʹan, based on existing interpretation opinions, analyzes their blessings and rewards in this world and the hereafter.

194

117577