23932

LAW2 388

كارشناسي ارشد

حقوق بين الملل

علوم اداري و اقتصاد

1403/06/24

88 ص.

دكتر عليرضا آرش پور

حق بر محيط زيست سالم، حقوق بشر، تحريم غيرقانوني، شوراي امنيت

در طول زمان، روابط سياسي كشورها با فراز و فرودهايي همراه بوده است و در هر برهه، رفتار و ابزار رويارويي آنها با يكديگر نشانگر عمق يا سطح تعامل يا تقابلشان است. كشور ايران از جمله كشورهايي بوده كه به سبب اتخاذ سياست‌هاي استقلال طلبانه پس از انقلاب اسلامي، تحت شديدترين تحريم‌هاي غيرقانوني از سوي ايالات متحده‌ي امريكا، كشورهاي تابع سياسي آن و شوراي امنيت سازمان ملل متحد قرار گرفته است. تحريم‌هايي كه ابعاد مختلف زندگي مردم ايران را تحت تاثير قرار داده و نتايج زيانبار آن، تضييع و نقض حقوق بشري از جمله حق بر محيط زيست سالم را به دنبال داشته است. تحريم‌هاي غيرقانوني به صورت مستقيم و غيرمستقيم حق بر محيط زيست سالم را هدف قرار داده و به طرق گوناگوني مانع از بهره‌مندي مطلوب شهروندان از حقوق زيست محيطي خود مي‌شوند؛ نمونه‌هايي از تاثير سوء تحريم‌ها بر حق بر محيط زيست سالم عبارتند از: ممنوعيت صادرات بنزين تصفيه شده به ايران، افزايش غلظت آلاينده‌ها، آلودگي هوا، آب و خاك، ابتلا به امراض مختلف مانند سرطان خون، كاهش عمر و مرگ زودرس، دشوار بودن انجام معاملات جهت واردات تجهيزات به‌روز سازگار با محيط زيست و تضييع حق زيست محيطي درون نسلي و ميان نسلي. يكي ديگر از ابعاد اثرات سوء تحريم‌ها بر حق بر محيط زيست، به مخاطره انداختن بهره‌مندي از ديگر حقوق بشري است زيرا تمام حقوقي كه در نسل‌هاي حقوق بشر جاي گرفته‌اند، براي تحقق شايسته و مطلوب به بستر زيست محيطي امن، سالم و پايدار نيازمندند. بنابراين نقض حق بر محيط زيست سالم بر اثر تحريم‌هاي غيرقانوني، اختلال در بهره‌مندي از ديگر حقوق بشري را در پي خواهد داشت. مقابله با اثرات نامطلوب تحريم‌ها بر بهره‌مندي از حق بر محيط زيست سالم با اتخاذ تدابيري ممكن خواهد بود؛ راهكارهايي نظير: به كارگيري فناوري سبز ، پايه‌ريزي اقتصاد اتمي -براي رويارويي با جنگ اقتصادي ناشي از تحريم‌ها- و گسترش فعاليت‌هاي زيست محيطي دانش بنيان در صنايع بزرگ و كوچك و بهره‌گيري از هوش مصنوعي براي رفع تهديدات بالفعل حق بر محيط زيست سالم و دفع خطرات احتمالي از آن. در اين پژوهش، در صدديم تا با به‌كارگيري روش تحليلي- توصيفي، به سوالات مطروحه پيرامون موضوع پاسخ دهيم.

Right to healthy environment, Human rights, Illegal sanction, Security council

The impact of illegal sanctions on the right to benefit from a healthy environment with a case study of Iran

حقوق

Over time, the political relations of countries have experienced ups and downs, and at each moment, their behavior and tools of confrontation reflect the depth or level of their interaction or conflict. Iran is among the countries that, due to its independence-seeking policies after the Islamic Revolution, has faced the most severe illegal sanctions from the United States of America, the States under its political influence, and the United Nations Security Council. These sanctions have impacted various aspects of the life of the Iranian peoples, leading to detrimental outcomes, including the violation of human rights, such as the right to a healthy environment. Illegal sanctions directly and indirectly target the right to a healthy environment and hinder citizensʹ enjoyment of their environmental rights in various ways. Examples of the adverse effects of sanctions on the right to a healthy environment include: the prohibition of refined gasoline exports to Iran, increased pollutant concentrations, air, water, and soil pollution, suffering from various diseases including leukemia, reduced lifespan and premature death, difficulties in conducting transactions for importing modern environmentally friendly equipment, and the deprivation of intra- and intergenerational environmental rights. Another dimension of the adverse effects of sanctions on the right to a healthy environment, is jeopardizing the enjoyment of other human rights, since the full realization of all human rights, as articulated in successive generations, is contingent upon a secure, healthy, and sustainable environment. Therefore, the violation of the right to a healthy environment due to illegal sanctions will disrupt the enjoyment of other human rights. Addressing the adverse effects of sanctions on the enjoyment of the right to a healthy environment can be achieved through measures such as: employing green technology, establishing a nuclear economy to confront sanctions-induced economic warfare, expanding knowledge-based environmental activities in large and small industries, and utilizing artificial intelligence to address the current threats to the right to a healthy environment and preventing potential risks. In this research, we aim to answer the research questions by employing an analytical-descriptive approach.

3

75935