23667

LAW2 380

كارشناسي ارشد

حقوق خصوصي

علوم اداري و اقتصاد

1403/04/10

109 ص.

محمود جلالي كروه

تابعيت , انتقال تابعيت , اصل خون , نسب مادري , اصل خاك

اعطاي تابعيت بر اساس حق خون و نسب مادري يك روند نسبتاً جديد در قانونگذاري است كه از حق برابري زن و مرد در اقدامات حقوقي و قانوني، به ويژه در اعطاي تابعيت به فرزندان نشأت مي‌گيرد. قوانين تابعيتي كه برابري زن و مرد را در اعطاي تابعيت به فرزندانشان پيش‌بيني نمي‌كند، يكي از علل بي‌تابعيتي و يكي از نگراني هاي كميسارياي عالي پناهندگان سازمان ملل متحد است. به همين روي، پژوهش حاضر در صدد برآمد با روش توصيفي ـ تحليلي موضوع نقش مادر در انتقال تابعيت به فرزندان را در حقوق ايران و عراق به طور تطبيقي مطالعه كند تا ضمن توصيف و تحليل و تبيين نقاط مشترك و متفاوت اين دو نظام حقوقي در اين زمينه، با برشمردن چالش‌هاي موجود و ارائه راهكارهاي قانوني براي حل آنها، راه را براي قانونگذاري تطبيقي در موضوع انتقال تابعيت به فرزندان فراهم سازد. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه قانون اساسي 2006 عراق هم در بند 2 ماده 18 دوم، برابري پدر و مادر را در انتقال تابعيت به فرزندان پذيرفته است و به همين منظور، قانون تابعيت عراق به شماره 26/2006 به تصويب رسيد. اما اين قانون در واقع مقرراتي براي عملياتي شدن اين برابري وضع نكرده و همين امر باعث بروز مشكلاتي در اجرا شده است. افزون بر اين، ميان مواد 3 و 4 اين قانون تناقض وجود دارد. قانون مدني ايران در ماده 976 به ويژه بنده دوم آن بر انتقال تابعيت از طريق نسب پدري تأكيد دارد و در بندهاي 3 و 4 آن، انتقال تابعيت صرفاً مربوط به مادر خارجي است. به دليل همين تناقض و ابهام، قانونگذار ايراني در ماده واحده‌اي در سال 1385 به حل اين مشكل اقدام كرد كه خود مشكلات بسياري داشت . به همين رو در سال 1398 اين ماده واحده را دوباره اصلاح كرد. ولي همچنان چالش‌هايي درباره اين ماده واحده مطرح است، مانند شرايط اعطاي تابعيت، دامنه اختيارات دستگاه‌هاي امنيتي در احراز شرايط اعطاي تابعيت و غيره. همه اين موارد در حقوق ايران و حقوق عراق باعث بي‌تابعيت ماندن فرزندان زيادي شده است كه علاوه بر اصلاح قوانين ملي و اعطاي نقش فوق العاده به مادر، براي جلوگيري از اين پديده، بايد توافقات و معاهداتي بين دو كشور منعقد شود كه بر اساس آن، كودك در هنگام رسيدن به سن بلوغ، تابعيت خود را انتخاب كند.

Nationality , Citizenship Transfer, , Jus Sanguinis, , Maternal Descent, , Jus Soli

Role of the Mother in Granting Citizenship to a Child in Irani and Iraqi Law

حقوق

Granting citizenship based on the right of blood and maternal descent is a relatively new process in legislation, which originates from the right of equality between men and women in legal and legal actions, especially in granting citizenship to children. Citizenship laws that do not provide equality between men and women in granting citizenship to their children are one of the causes of statelessness and one of the concerns of the United Nations High Commissioner for Refugees. In this way, the present research aims to study the role of the mother in the transfer of citizenship to the children in the laws of Iran and Iraq with a descriptive-analytical method, in order to describe, analyze and explain the common and different points of these two legal systems. The context, by enumerating the existing challenges and providing legal solutions to solve them, paves the way for adaptive legislation on the issue of transferring citizenship to children. The results of the research show that the 2006 Constitution of Iraq has accepted the equality of parents in the transfer of citizenship to their children in paragraph 2 of Article 18, and for this purpose, the Iraqi Citizenship Law No. 26/2006 was approved. But this law has not actually established regulations for the operationalization of this equality, and this has caused problems in its implementation. In addition, there is a contradiction between articles 3 and 4 of this law. The Civil Code of Iran in Article 976, especially its second paragraph, emphasizes the transfer of citizenship through paternal lineage, and in its paragraphs 3 and 4, the transfer of citizenship is only related to the foreign mother. Due to this contradiction and ambiguity, the Iranian legislator tried to solve this problem in a single article in 2015, which itself had many problems. Therefore, in 2018, this article was revised again. But there are still challenges about this single article, such as the conditions for granting citizenship, the scope of powers of security agencies in meeting the conditions for granting citizenship, etc. All these cases in the laws of Iran and Iraq have caused many children to remain stateless. In addition to amending the national laws and giving an extraordinary role to the mother, in order to prevent this phenomenon, agreements and treaties must be concluded between the two countries, based on which, When the child reaches the age of puberty, he can choose his nationality.

4

33531