23648

LIN2 245

كارشناسي ارشد

زبانشناسي همگاني

زبان هاي خارجي

91 ص.

1401/6/31

اسفنديار طاهري

والي رضائي

گويش سدهي , واژه‌بست ضميري , مضاعف‌سازي , خوشه ضميري واژه‌بستي

پژوهش حاضر به بررسي ويژگي‌هاي نحوي واژه‌بست‌هاي ضميري در گويش سدهي پرداخته‌است. گويش سدهي يكي از گويش‌هاي مركزي ايران در شاخه جنوبي است كه در محلات ورنوسفادران و اسفريز خميني‌شهر صحبت مي‌شود. داده‌هاي اين پژوهش به صورت مصاحبه با گويشوران و در قالب فايل‌هاي صوتي جمع آوري شده‌است. سپس مثال‌ها تكواژ نويسي شده‌اند و به روش APA آوانويسي شده‌اند. بعد از بررسي داده‌هاي گردآوري شده، ويژگي‌هاي نحوي ضميرهاي واژه‌بستي از پنج جهت، مورد بررسي قرار گرفته‌است. بررسي انواع واژه‌بست‌ها در اين تحقيق نشان داده‌‌است كه واژه‌بست‌ها در اين گويش از نوع پي‌بست و ميان‌بست هستند. ميان‌بست‌ را با ميزباني ستاك فعلي، نشانه استمراري ساز –e و در خوشه‌هاي ضميري داريم و پي‌بست با ميزباني ستاك فعلي در برخي افعال و زمان‌هاي خاص، انتهاي گروه اسمي و در خوشه ضميري به كار مي‌رود. بر اساس تحليل داده‌هاي پژوهش، واژه‌بست‌ها در گويش مزبور در چهار نقش فاعلي، مفعولي صريح، متمم حرف اضافه و مالك در ساخت ملكي به كار رفته اند. جايگاه ضمير واژه‌بستي در سدهي بستگي به نقشي دارد كه ميزبان ايفا مي‌كند. هم‌چنين اين جايگاه به نقشي كه آن ضمير واژه‌بستي دارد، هم وابسته است و بر اساس اين دو مشخصه، اين عناصر جايگاه‌هاي متفاوتي دارند. هم‌چنين واژه‌هايي نظير فاعل فعل گذرا در ساخت ارگتيو، برخي از قيدها، مفعول صريح در زمان مضارع، بعضي از ضميرها، متمم، جزء غيرفعلي فعل مركب و فعل كمكي «خواستن» مي‌توانند به عنوان ميزبان واژه‌بست به كار روند. مطابقه در مورد ضميرهاي واژه‌بستي فقط مي‌تواند در مورد ساخت ارگتيو در زمان گذشته به كار رود و در اين موقعيت است كه يك ضمير واژه‌بستي كه به عنوان عامل هم به كار مي‌رود، مي‌تواند با شناسه فعل مطابقت كند. اما چون در اين چنين مواقعي شناسه حذف مي‌شود ساخت مطابقه وجود ندارد. هم‌چنين در اين گويش مضاعف‌سازي وجود دارد. در مضاعف‌سازي يك ضمير‌واژه‌بستي مي‌تواند در كنار يك ضمير منفصل يا اسم به كار رود و هر دو يك نقش نحوي بپذيرند. تنها ضميرهاي واژه‌بستي مي‌توانند در ساخت مضاعف سازي به كار روند كه در نقش فاعل و مفعول در جمله به كار رفته باشند. خوشه ضميري واژه‌بستي نيز به وفور در اين گويش مشاهده مي‌شود. در خوشه ضميري دو ضمير واژه بستي پشت سر هم به يك ميزبان متصل مي‌شوند. در سدهي دو ضمير واژه‌بستي كه مي‌توانند در خوشه واژه‌بستي بيايند، بايد به ترتيب داراي نقش ملكي و دومي فاعل فعل گذرا باشد.

Sedehi dialect , Pronominal clitic , Doubling , Pronominal clitic cluster

A study on syntax of pronominal clitics in Sedehi dialect

زبان شناسي

The present study investigated syntactic features of pronominal clitics in the Sedehi dialect. Sedehi dialect variety belongs to southern group in central of Iran, which is spoken in the Varnusfaderan and Esferiz regions of Khomeinishahr. Data in the present study were collected through interviewing with the language speakers and listening to audio files. The elicited examples were written according to the International Phonetic Alphabet (APA). Then, the collected data were analyzed to examine the syntactic features of pronominal clitics in five aspects. Analyzing the clitics reveals that they are divided into inclitic and endoclitic. Inclitic existed by hosting verb affixes, continuous remark of -e, and in the pronoun clusters; besides, endoclitic was observed by hosting verb affixes in some verbs and particular tenses, end of noun phrases, and in pronoun clusters. According to the data analysis, the clitics in the Sedehi dialect are employed in four functions of the subject, direct object, propositional indirect object, and possessors in possessive structure. The position of pronominal clitic in Sedehi dialect depends on the role of the host. This position is also dependent to the role of pronominal clitics and according to these two features, the elements have different status. Furthermore, the words such as subjects of transitive verbs in ergative structure, some adverbs, direct objects in present tense, and some of the pronouns were considered non-verb parts of compound verbs, and the auxiliary of "want" hosted them. Parallelism concerning these pronominal clitics can be implemented merely in ergative structure and in past tense. In this case, a pronominal clitic which is also functioned as an agent, can be paralleled to the verb suffix. However, since the verb suffixes are absent, there is no Agreement with the pronominal clitic of sentences. Moreover, doubling and pronominal clustering is seen in the Sedehi dialect. In the process of doubling, the pronominal clitic can be used beside a separate pronoun or noun, and both can adopt same syntactic role. Only the pronominal clitic can be implemented in doubling structure which are subject or object of the sentence. Pronominal clustering clitics were seen a lot in the dialect. Pronominal clustering clitics, two following pronominal clitics joint to one host. In Sedehi dialect, two pronominal clitics which can be in pronominal cluster, should be the possessor and subject of transitive verb, in respect.

5

33325